Theo chuabenhtainha

 

Trong giai đoạn đầu khi còn liệt mềm, người bệnh không tự mình vận động nửa người phía bên liệt được, họ cần có người khác tập vận động giúp, hoặc hướng dẫn họ sử dụng bên lành tập vận động cho bên bị liệt.

   Mục đích: Tập vận động thụ động để duy trì tầm vận động của các khớp, đề phòng ngừa các biến chứng và thương tật thứ phát như teo cơ, loét do đè ép. viêm phổi, cứng khớp, co rút, biến dạng, hạn chế hoặc mất vận động sau này.
   Kĩ thuật: Người tập đứng phía bên liệt của bệnh nhân và thực hiện các bài tập theo tầm vận động cho tất cả các khớp chi trên và chi dưới ở nửa người phía bên liệt. Để tránh bỏ sót khớp nào nên thực hiện các bài tập cho người bệnh theo thứ tự từ đầu xuống chân hoặc từ chân lên đầu.

1. Tập vận động khớp vai

 

- Tư thế bệnh nhân nằm ngửa:

+ Tập gấp: KTV đứng sát mép giường bên phải bệnh nhân, tay trái giữ cổ tay, tay phải đỡ khuỷu tay bệnh nhân, sau đó từ từ nhẹ nhàng đưa tay bệnh nhân thẳng lên quá đầu, rồi lại từ từ đưa tay ngược lại về vị trí ban đầu.

+ Tập dạng khép: KTV dùng tay phải đỡ khuỷu tay bệnh nhân, để cẳng tay bệnh nhân nằm trên cẳng tay của mình, tay trái giữ khớp vai bệnh nhân để không cho khớp vai di chuyển lên phía tai bệnh nhân. KTV từ từ đưa cánh tay bệnh nhân di chuyển ngang song song với mặt giường đến vị trí khớp vai 90⁰. Sau đó KTV chuyển tay trái đang giữ khớp vai đến nắm vào cổ tay bệnh nhân, tiếp tục vận động tay lên phía đầu đến hết tầm vận động của khớp vai. Hết động tác, tiến hành đưa tay bệnh nhân ngược về vị trí ban đầu.

+ Tập xoay: đầu tiên KTV vận động khớp vai bệnh nhân dạng 90⁰ như trên rồi đưa tay phải đang đỡ khớp khuỷu về nắm cổ tay bệnh nhân, tay trái đang giữ khớp vai về đỡ dưới khuỷu tay bệnh nhân, sau đó gập khớp khuỷu bệnh nhân đến 90⁰. Tiến hành vận động cẳng tay bệnh nhân đổ về phía đầu (xoay khớp vai ra ngoài) và đổ về phía chân bệnh nhân (xoay khớp vai vào trong) trong khi khớp khuỷu và khớp vai vẫn ở tư thế 90⁰.

+ Kéo giãn khớp vai: là phương pháp có hiệu quả tốt để giải phóng tình trạng tắc nghẽn quanh khớp. Trong khi xoa bóp vùng khớp vai, xác định vùng bao khớp co cứng nhiều, kỹ thuật viên vừa kéo giãn khớp vai (có thể tỳ bàn chân vào nách bệnh nhân để tăng lực kéo) vừa đẩy chỏm xương cánh tay về cùng phía bao khớp co cứng với lực 7-10kg để làm giãn phần bao khớp co cứng giải phóng tình trạng kẹt khớp. Chú ý khi kéo nắn, bệnh nhân phải không đau mới đúng, nếu đau cần chuyển hướng kéo nắn cho thích hợp.
- Tư thế bệnh nhân nằm sấp: tập động tác nâng và duỗi khớp vai.

 

2. Tập vận động khớp khuỷu.

- Tập gấp duỗi: vị trí ban đầu tay bệnh nhân duỗi sát thân người, lòng bàn tay ngửa quay lên trên, dùng ngón trỏ và ngón giữa tay phải giữ ngón cái bệnh nhân và để ngón cái tay mình trên mu tay bệnh nhân còn các ngón khác đỡ phía dưới cổ tay để giữ cổ tay bệnh nhân duỗi thẳng. Sau đó gấp khớp khuỷu tay lại hết tầm vận động, rồi lại đưa về vị trí ban đầu.

- Tập sấp ngửa cẳng tay: bệnh nhân ở tư thế hơi gấp khớp khuỷu, KTV nắm giữ bàn tay bệnh nhân và duỗi thẳng ngón trỏ qua mặt trước cổ tay để giữ cổ tay bệnh nhân thẳng, sau đó tiến hành xoay ngửa lòng bàn tay bệnh nhân lên, rồi xoay sấp lòng bàn tay xuống.

- Kéo giãn khớp: KTV dùng một tay giữ cố định cánh tay bệnh nhân, một tay nắm dọc cẳng tay để kéo.

3. Tập vận động khớp cổ tay

- Tập gấp duỗi cổ tay: Tay bệnh nhân ở tư thế gấp khuỷu 90⁰, KTV dùng ngón trỏ và ngón giữa tay phải giữ ngón cái bệnh nhân và để ngón cái tay mình trên mu tay bệnh nhân, bàn tay trái nắm giữ cẳng tay bệnh nhân. Sau đó KTV tiến hành gấp cổ tay về phía lòng và duỗi cổ tay về phía mu.

- Tập nghiêng trụ và nghiêng quay: Tư thế như tập gấp duỗi cổ tay, rồi nghiêng cổ tay bệnh nhân về phía xương trụ và xương quay.

- Kéo giãn khớp cổ tay: KTV một tay giữ chặt cẳng tay, một tay nắm bàn tay bệnh nhân rồi kéo lực vừa phải dọc theo chiều dài cẳng tay.
 

4. Tập vận động khớp bàn và ngón tay.

- Tập gấp duỗi: Tay bệnh nhân ở tư thế gấp khuỷu 90⁰, KTV úp bàn tay phải của mình ở phía mu bàn tay bệnh nhân, bàn tay trái nắm giữ cổ tay bệnh nhân. KTV dùng bàn tay mình gấp các ngón tay bệnh nhân bắt đầu từ các đốt xa đến các đốt gần như là cuộn các ngón tay lại, cho đến khi tất cả các ngón tay bệnh nhân đều gấp như nắm đấm. Sau đó duỗi các ngón tay ra hoàn toàn như ban đầu.

- Tập dạng khép: Bàn tay bệnh nhân đặt úp trên giường lòng bàn tay ở phía dưới, các ngón tay duỗi thẳng, KTV dùng tay trái nắm giữ cổ tay bệnh nhân, ngón cái và ngón trỏ tay phải nắm giữ đầu một ngón tay bệnh nhân, và tiến hành di chuyển dạng khép ngón tay đó. Tập như vậy với tất cả các ngón:

- Tập gấp duỗi các khớp ngón cái: Khuỷu tay bệnh nhân ở tư thế gấp 90⁰ KTV nắm bàn tay bệnh nhân trong lòng bàn tay phải của mình và giữ bàn tay xoay ngửa các ngón duỗi thẳng. Dùng ngón cái và ngón trỏ tay phải kẹp giữa hai bên ngón cái bệnh nhân rồi gấp ngón cái vào lòng và dạng ngón cái ra:

- Tập đối chiếu ngón cái với các ngón khác: Tay bệnh nhân ở tư thế gấp khuỷu, KTV giữ bàn tay bệnh nhân trong lòng bàn tay phải của mình, dùng ngón cái giữ cho các ngón tay bệnh nhân duỗi thẳng. KTV đặt ngón cái tay trái dọc theo mặt trước và ngón troe dọc theo mặt sau ngón tay cái của bệnh nhân. Sau đó di chuyển ngón tay cái bệnh nhân từ phía lòng bàn tay ra ngoài rồi tiếp tục vận động về phía lòng bàn tay đến đối diện với các ngón tay khác cho tới ngón út:

 

Xem thêm…

 Theo chuabenhtainha

Người bệnh được nằm ở các tư thế đúng theo mẫu phục hồi để phòng ngừa các biến chứng và thương tật thứ cấp đặc biệt là co cứng và co rút sau này.

Nếu đã có co cứng thì sử dụng kĩ thuật vị thế để ức chế và chống lại mẫu co cứng, kết hợp cùng với các kĩ thuật tập luyện khác trong quá trình phục hồi.

1. Nằm nghiêng về phía bên liệt

 

- Đầu bệnh nhân: có gối đỡ chắc chắn, không để đầu bị đẩy ra sau, các đốt sống cổ phía trên ở tư thế hơi gấp. - Thân mình: bệnh nhân nằm ở tư thế nửa ngửa, có gối đỡ phía lưng. -Tay liệt: khớp vai, xương bả vai được đưa ra trước, tay duỗi 900 với thân, khớp khuỷu duỗi, cẳng tay xoay ngửa, cổ tay, các ngón tay duỗi và dạng.

- Tay lành: ở vị trí nghỉ ngơi trên thân hoặc trên gối đỡ phía sau lưng, để trợ giúp giữ thân mình ở tư thế nửa ngửa.

- Chân liệt: ở tư thế khớp háng duỗi và khớp gối hơi gấp.

- Chân lành: có gối đỡ ở phía trước, cao ngang mức với thân, khớp háng và khớp gối gấp.

2. Nằm nghiêng về phía bên lành

 

- Đầu bệnh nhân: có gối đỡ chắc chắn như nằm nghiêng về phía bên liệt, không để đầu bị đẩy ra sau. - Thân mình: vuông góc với mặt giường, có gối đỡ phía lưng. - Tay liệt: có gối đỡ phía trước cao ngang mức với thân mình, khớp vai và khớp khuỷu gấp.

- Chân liệt: có gối đỡ phía trước cao ngang mức với thân để giữ thân mình vuông góc với mặt giường; khớp háng và khớp gối gấp.

- Tay lành: ở dưới gối hoặc ngang qua ngực, chân lành ở tư thế khớp háng duỗi, khớp gối hơi gấp

3. Nằm ngửa tay duỗi dọc theo thân 

- Đầu bệnh nhân: có gối đỡ chắc chắn, không gối quá cao, không để các đốt sống cổ và ngực bị gấp. - Mặt bệnh nhân nhìn thẳng ra trước hoặc quay sang bên liệt. - Vai bên liệt: có gối mỏng đỡ dưới xương bả vai để giữ vai ở vị thế đưa ra trước.

- Tay bên liệt: xoay ngửa, duỗi dọc theo thân mình, hoặc dạng ngang, hoặc duỗi thẳng lên phía đầu, các ngón tay duỗi và dạng.

- Hông bên liệt: có gối mỏng đỡ dưới hông giữ khớp háng duỗi, đưa ra trước.

- Chân bên liệt: có gối đỡ dưới khoeo giữ khớp gối gấp, có gối đỡ phía mắt cá ngoài giữ cho chân bên liệt không đổ ra ngoài.

- Chân và tay lành: được đặt ở vị trí mà bệnh nhân cảm thấy thoải mái, dễ chịu.

Xem thêm…

TẬP VẬN ĐỘNG Ở TƯ THẾ NẰM (phần tiếp theo)

 Theo TTVN

10. Tập làm cầu, dồn trọng lượng lên hai chân và chân liệt

- Bệnh nhân nằm ngửa, hai gối gấp, hai bàn chân cách nhau 15-20 cm, hai tay duỗi thẳng, dọc theo thân. Người tập giúp hoặc hướng dẫn bệnh nhân giữ chân liệt không bị đổ hoặc duỗi.

- Yêu cầu bệnh nhân nâng mông lên khỏi mặt giường, giữ cho hai bên hông ngang bằng nhau, khớp gối hai bên gấp như cũ, hai bàn chân giữ sát trên mặt giường.

- Yêu cầu bệnh nhân duỗi thẳng chân lành ra và vẫn giữ ở vị thế nâng lên khỏi mặt giường để toàn bộ trọng lượng của thân mình dồn lên chân bên liệt.

Dồn trọng lượng lên chân liệt là một trong các bài tập cần làm ngay khi bệnh nhân bắt đầu có vận động chủ động ở chân. Chịu trọng lượng là sự cảm nhận cần thiết sớm nhất góp phần rất quan trọng cho khả năng đi của bệnh nhân sau này.

11. Tập vận động riêng từng khớp

Bệnh nhân liệt nửa người do tai biến mạch máu não thường có vận động khối trong phản ứng liên hợp nên việc thực hiện chức năng của bệnh nhân sẽ khó khăn. Tập vận động riêng từng khớp là một trong những bài tập quan trọng giúp người bệnh kiểm soát được vận động riêng của các khớp và vận động phối hợp các khớp với nhau để thực hiện các chức năng cụ thể.

11.1. Tập dạng, khép khớp háng (khớp gối cố định gấp, duỗi)

- Bệnh nhân nằm ngửa, hai chân gấp, lòng bàn chân hai bên sát trên mặt giường cách nhau khoảng 10 cm. Người tập hướng dẫn hoặc giúp bệnh nhân tập dạng khớp háng bên liệt (ngả khớp gối ra phía ngoài).

- Khép khớp háng bên liệt bằng cách đưa khớp gối bên liệt vào phía trong, về phía khớp gối bên lành.  Lưu ý: trong khi tập vận động, bệnh nhân phải giữ nguyên bàn chân bên liệt ở vị trí cũ, không để hai bàn chân sát tựa vào nhau trong khi thực hiện động tác.

- Bệnh nhân nằm ngửa, hai tay duỗi dọc theo thân mình, hai chân gấp, hai bàn chân cạnh nhau sát trên mặt giường. Người tập yêu cầu bệnh nhân ngả hai gối sang hai bên (dạng khớp háng) sau đó đưa hai gối về sát nhau (khép khớp háng).

- Bệnh nhân nằm ngửa, chân lành gấp, chân liệt duỗi. Người tập hướng dẫn bệnh nhân đưa chân liệt ra phía ngoài (dạng khớp háng), sau đó đưa về vị trí cũ (khép khớp háng). Gót chân liệt có thể sát trên mặt giường hoặc nâng lên khỏi mặt giường khi vận động.

- Bệnh nhân nằm nghiêng về phía bên lành, gối đầu lên tay lành, chân lành gấp, chân liệt duỗi thẳng. Người tập hướng dẫn bệnh nhân nâng chân liệt lên (dạng khớp háng), sau đó đưa trở về vị thế ban đầu rồi làm lại như cũ.

11.2. Tập gấp, duỗi riêng khớp háng (khớp gối cố định gấp)

- Bệnh nhân nằm ngửa, chân lành duỗi, chân liệt gấp, bàn chân bên liệt đặt cạnh mép giường. Người tập hướng dẫn bệnh nhân cài các ngón tay hai bên vào nhau, đưa lên phía đầu, rồi yêu cầu bệnh nhân nhấc bàn chân liệt lên khỏi mặt giường, lưu ý giữ không cho chân liệt bị đổ.

- Đưa bàn chân liệt ra ngoài mép giường, xuống sàn nhà (duỗi khớp háng) rồi nâng chân liệt lên, đưa trở về vị trí cũ trên mặt giường (gấp khớp háng). Người tập tạo thuận bằng cách giữ khớp cổ chân bên liệt gấp về phía mu.

11.3. Tập gấp, duỗi riêng khớp gối, khớp háng cố định duỗi

- Bệnh nhân nằm ngửa trên giường hoặc bàn tập, phía bên liệt sát mép giường. Người tập hướng dẫn bệnh nhân gấp chân lành, dùng hai tay giữ cố định chân lành, sau đó đưa chân liệt ra khỏi mép giường rồi tập gấp và duỗi khớp gối.

- Bệnh nhân nằm nghiêng về phía bên lành, gối đầu lên tay lành, chân lành hơi gấp. Người tập hướng dẫn bệnh nhân duỗi thẳng chân liệt, sau đó nâng chân liệt lên khỏi mặt giường rồi tập gấp, duỗi khớp gối bên liệt.

11.4. Tập gấp, duỗi khớp gối bên liệt ở tư thế nằm sấp

Vận động của khớp gối giữ vai trò rất quan trọng trong quá trình tập đứng và tập đi của bệnh nhân. Tập vận động và kiểm soát vận động của khớp gối bên liệt cần được thực hiện ngay khi bệnh nhân bắt đầu có biểu hiện của vận động chủ động ở chân.

Bệnh nhân cần được tập gấp và duỗi khớp gối bắt đầu ở tư thế nằm ngửa, sau đó nằm sấp, rồi tiếp theo ở các tư thế ngồi và đứng để tạo thuận cho tập luyện dáng đi và tập đi sau này.

- Bệnh nhân nằm sấp, người tập hướng dẫn bệnh nhân giữ khớp gối bên liệt gấp 90o cẳng chân vuông góc. Sau đó, yêu cầu bệnh nhân tập gấp khớp gối (đưa gót chân về phía mông) rồi duỗi gối (đưa cẳng chân trở lại vị trí vuông góc lúc đầu) và tập lại như cũ.

- Khi bệnh nhân đã thực hiện tốt vận động ở vị thế này, người tập yêu cầu hoặc giúp bệnh nhân giữ chân liệt ở vị trí khớp gối duỗi hơn 90o.Sau đó tập gấp khớp gối, rồi duỗi khớp gối trở lại vị trí cũ và tập như trước.

- Tăng thêm mức độ duỗi khớp gối để tập gấp, cho đến khi bệnh nhân có thể tự giữ và gấp, duỗi khớp gối ở các vị trí khác nhau của cẳng chân, kể cả khi bệnh nhân nằm sấp, hai chân duỗi thẳng trên giường.

- Bệnh nhân nằm sấp, hai tay duỗi dọc theo thân. Người tập hướng dẫn bệnh nhân lần lượt gấp khớp gối bên liệt, duỗi khớp gối bên lành. Sau đó duỗi khớp gối bên liệt và gấp khớp gối bên lành. Tập luân phiên nhiều lần như vậy.

11.5. Tập gấp, duỗi khớp cổ chân

Một trong những di chứng hay gặp nhất ảnh hưởng đến khả năng đi của bệnh nhân liệt nửa người do tai biến mạch máu não là co rút gân gót gây nên “bàn chân thuổng”.

Vì co cứng hoặc co rút gân gót làm cho khớp cổ chân gấp về phía lòng bàn chân, do đó khi bước đi bệnh nhân không gấp bàn chân lên được mà phải cố nâng hông bên liệt cao lên và kéo chân liệt theo, tạo nên dáng đi “phát cỏ”.

- Bệnh nhân nằm ngửa, chân lành duỗi, khớp gối bên chân liệt gấp khoảng 45độ (vị trí để gấp và duỗi khớp cổ chân dễ nhất). Người tập hướng dẫn và tập cho bệnh nhân gấp và duỗi khớp cổ chân bên liệt bằng cách giữ các ngón chân gấp về phía mu bàn chân.

- Khi bệnh nhân đã tự thực hiện được các động tác gấp, duỗi khớp cổ chân ở vị trí đó dễ dàng, người tập tiếp tục hướng dẫn bệnh nhân tập gấp, duỗi khớp cổ chân ở các vị trí mà khớp gối và khớp háng gấp, duỗi ở các mức độ khác nhau.

12. Tập kiểm soát vận động chân liệt

Trong phục hồi chức năng cho bệnh nhân liệt nửa người do tai biến mạch máu não, người tập không chỉ đơn thuần hướng dẫn bệnh nhân thực hiện các vận động gấp, duỗi, dạng, khép, xoay chi bị liệt mà phải giúp bệnh nhân chủ động kiểm soát được các vận động đó ở các vị thế và mức độ khác nhau.

Chủ động kiểm soát vận động có nghĩa là bệnh nhân có thể tự thực hiện các vận động đó hết tầm vận động đồng thời có thể giữ chi bị liệt ở những vị trí và mức độ khác nhau, cũng có nghĩa là bệnh nhân có thể tự thực hiện các vận động riêng cho từng khớp để thực hiện một chức năng nào đó.

- Bệnh nhân nằm ngửa, chân bên lành duỗi. Người tập đứng về phía bên liệt của bệnh nhân, hai tay nắm giữ bàn chân bên liệt ở vị thế gấp khớp cổ chân về phía mu.

Hướng dẫn, giúp và tạo thuận cho bệnh nhân tập gấp và duỗi chân bên liệt ở những mức độ và vị trí khác nhau. Bài tập này giúp bệnh nhân chủ động kiểm soát vận động. Nghĩa là họ có thể gấp, duỗi và giữ chân ở những vị trí khác nhau theo yêu cầu của người tập.

- Người tập giữ bàn chân bên liệt của bệnh nhân gấp về phía mu, sau đó nâng chân lên khỏi mặt giường, gấp khớp háng và khớp gối lại rồi yêu cầu bệnh nhân đưa khớp gối vào trong (xoay khớp háng vào trong).

- Người tập yêu cầu bệnh nhân giữ cho chân bên liệt không đổ, rồi ngả khớp gối ra ngoài đến mức tối đa (xoay khớp háng ra ngoài) rồi tiếp tục đưa khớp gối vào trong và ra ngoài như đã làm ở trên.

- Bệnh nhân nằm ngửa, chân lành duỗi, chân liệt gấp, lòng bàn chân sát trên mặt giừơng. Yêu cầu bệnh nhân nâng mông lên khỏi mặt giường bằng chân liệt, sau đó tập khép và dạng khớp háng bên liệt.

13. Tập vận động luân phiên hai chân

- Bệnh nhân nằm ngửa, hai tay dạng ngang vai, hai chân gấp. Người tập hướng dẫn bệnh nhân ngả hai gối về bên lành sau đó ngả về bên liệt đến mức tối đa để làm giảm co cứng ở chân bên liệt và thân mình.

- Bệnh nhân nằm ngửa trên bàn tập hoặc trên giường, đầu và thân mình thẳng, hai tay duỗi dọc theo thân mình hoặc duỗi dạng ngang vai, hai chân duỗi, thư giãn, hai gót chân sát trên mặt giường.

- Người tập hướng dẫn bệnh nhân tập vận động kéo hông và chân bên trái lên phía trên đầu, đồng thời đẩy hông và chân bên phải xuống phía dưới chân luân phiên ngược chiều nhau, rồi làm ngược lại như vậy.

- Bệnh nhân nằm ngửa, hai chân duỗi. Người tập hướng dẫn bệnh nhân tập gấp chân liệt đến mức tối đa, rồi duỗi trở lại tư thế ban đầu. Lưu ý bệnh nhân luôn giữ lòng bàn chân bên liệt sát trên mặt giường trong khi gấp và duỗi chân bên liệt.

- Với tư thế nằm như trên, người tập hướng dẫn bệnh nhân tập gấp chân liệt, duỗi chân lành đến mức tối đa, sau đó gấp chân lành duỗi chân liệt đến mức tối đa luân phiên như trong hình vẽ.

- Bệnh nhân nằm ngửa, hai tay duỗi dọc theo thân, người tập hướng dẫn bệnh nhân gấp hai chân cho đến khi khớp háng và khớp gối hai bên vuông góc, sau đó gấp và duỗi từng chân luôn phiên như đạp xe đạp.

Xem thêm…

 Theo chuabenhtainha

Tập vận động tư thế nằm (phần 1)- Tập vận động thụ động chi trên.

Trong giai đoạn đầu khi còn liệt mềm, người bệnh không tự mình vận động nửa người phía bên liệt được, họ cần có người khác tập vận động giúp, hoặc hướng dẫn họ sử dụng bên lành tập vận động cho bên bị liệt.

   Mục đích: Tập vận động thụ động để duy trì tầm vận động của các khớp, đề phòng ngừa các biến chứng và thương tật thứ phát như teo cơ, loét do đè ép. viêm phổi, cứng khớp, co rút, biến dạng, hạn chế hoặc mất vận động sau này.
   Kĩ thuật: Người tập đứng phía bên liệt của bệnh nhân và thực hiện các bài tập theo tầm vận động cho tất cả các khớp chi trên và chi dưới ở nửa người phía bên liệt. Để tránh bỏ sót khớp nào nên thực hiện các bài tập cho người bệnh theo thứ tự từ đầu xuống chân hoặc từ chân lên đầu.

1. Tập vận động khớp vai

- Tư thế bệnh nhân nằm ngửa:

+ Tập gấp: KTV đứng sát mép giường bên phải bệnh nhân, tay trái giữ cổ tay, tay phải đỡ khuỷu tay bệnh nhân, sau đó từ từ nhẹ nhàng đưa tay bệnh nhân thẳng lên quá đầu, rồi lại từ từ đưa tay ngược lại về vị trí ban đầu.

+ Tập dạng khép: KTV dùng tay phải đỡ khuỷu tay bệnh nhân, để cẳng tay bệnh nhân nằm trên cẳng tay của mình, tay trái giữ khớp vai bệnh nhân để không cho khớp vai di chuyển lên phía tai bệnh nhân. KTV từ từ đưa cánh tay bệnh nhân di chuyển ngang song song với mặt giường đến vị trí khớp vai 90⁰. Sau đó KTV chuyển tay trái đang giữ khớp vai đến nắm vào cổ tay bệnh nhân, tiếp tục vận động tay lên phía đầu đến hết tầm vận động của khớp vai. Hết động tác, tiến hành đưa tay bệnh nhân ngược về vị trí ban đầu.

+ Tập xoay: đầu tiên KTV vận động khớp vai bệnh nhân dạng 90⁰ như trên rồi đưa tay phải đang đỡ khớp khuỷu về nắm cổ tay bệnh nhân, tay trái đang giữ khớp vai về đỡ dưới khuỷu tay bệnh nhân, sau đó gập khớp khuỷu bệnh nhân đến 90⁰. Tiến hành vận động cẳng tay bệnh nhân đổ về phía đầu (xoay khớp vai ra ngoài) và đổ về phía chân bệnh nhân (xoay khớp vai vào trong) trong khi khớp khuỷu và khớp vai vẫn ở tư thế 90⁰.

+ Kéo giãn khớp vai: là phương pháp có hiệu quả tốt để giải phóng tình trạng tắc nghẽn quanh khớp. Trong khi xoa bóp vùng khớp vai, xác định vùng bao khớp co cứng nhiều, kỹ thuật viên vừa kéo giãn khớp vai (có thể tỳ bàn chân vào nách bệnh nhân để tăng lực kéo) vừa đẩy chỏm xương cánh tay về cùng phía bao khớp co cứng với lực 7-10kg để làm giãn phần bao khớp co cứng giải phóng tình trạng kẹt khớp. Chú ý khi kéo nắn, bệnh nhân phải không đau mới đúng, nếu đau cần chuyển hướng kéo nắn cho thích hợp.
- Tư thế bệnh nhân nằm sấp: tập động tác nâng và duỗi khớp vai.

2. Tập vận động khớp khuỷu.

- Tập gấp duỗi: vị trí ban đầu tay bệnh nhân duỗi sát thân người, lòng bàn tay ngửa quay lên trên, dùng ngón trỏ và ngón giữa tay phải giữ ngón cái bệnh nhân và để ngón cái tay mình trên mu tay bệnh nhân còn các ngón khác đỡ phía dưới cổ tay để giữ cổ tay bệnh nhân duỗi thẳng. Sau đó gấp khớp khuỷu tay lại hết tầm vận động, rồi lại đưa về vị trí ban đầu.

- Tập sấp ngửa cẳng tay: bệnh nhân ở tư thế hơi gấp khớp khuỷu, KTV nắm giữ bàn tay bệnh nhân và duỗi thẳng ngón trỏ qua mặt trước cổ tay để giữ cổ tay bệnh nhân thẳng, sau đó tiến hành xoay ngửa lòng bàn tay bệnh nhân lên, rồi xoay sấp lòng bàn tay xuống.

- Kéo giãn khớp: KTV dùng một tay giữ cố định cánh tay bệnh nhân, một tay nắm dọc cẳng tay để kéo.

3. Tập vận động khớp cổ tay

- Tập gấp duỗi cổ tay: Tay bệnh nhân ở tư thế gấp khuỷu 90⁰, KTV dùng ngón trỏ và ngón giữa tay phải giữ ngón cái bệnh nhân và để ngón cái tay mình trên mu tay bệnh nhân, bàn tay trái nắm giữ cẳng tay bệnh nhân. Sau đó KTV tiến hành gấp cổ tay về phía lòng và duỗi cổ tay về phía mu.

- Tập nghiêng trụ và nghiêng quay: Tư thế như tập gấp duỗi cổ tay, rồi nghiêng cổ tay bệnh nhân về phía xương trụ và xương quay.

- Kéo giãn khớp cổ tay: KTV một tay giữ chặt cẳng tay, một tay nắm bàn tay bệnh nhân rồi kéo lực vừa phải dọc theo chiều dài cẳng tay.

4. Tập vận động khớp bàn và ngón tay.

- Tập gấp duỗi: Tay bệnh nhân ở tư thế gấp khuỷu 90⁰, KTV úp bàn tay phải của mình ở phía mu bàn tay bệnh nhân, bàn tay trái nắm giữ cổ tay bệnh nhân. KTV dùng bàn tay mình gấp các ngón tay bệnh nhân bắt đầu từ các đốt xa đến các đốt gần như là cuộn các ngón tay lại, cho đến khi tất cả các ngón tay bệnh nhân đều gấp như nắm đấm. Sau đó duỗi các ngón tay ra hoàn toàn như ban đầu.

- Tập dạng khép: Bàn tay bệnh nhân đặt úp trên giường lòng bàn tay ở phía dưới, các ngón tay duỗi thẳng, KTV dùng tay trái nắm giữ cổ tay bệnh nhân, ngón cái và ngón trỏ tay phải nắm giữ đầu một ngón tay bệnh nhân, và tiến hành di chuyển dạng khép ngón tay đó. Tập như vậy với tất cả các ngón:

- Tập gấp duỗi các khớp ngón cái: Khuỷu tay bệnh nhân ở tư thế gấp 90⁰ KTV nắm bàn tay bệnh nhân trong lòng bàn tay phải của mình và giữ bàn tay xoay ngửa các ngón duỗi thẳng. Dùng ngón cái và ngón trỏ tay phải kẹp giữa hai bên ngón cái bệnh nhân rồi gấp ngón cái vào lòng và dạng ngón cái ra:

- Tập đối chiếu ngón cái với các ngón khác: Tay bệnh nhân ở tư thế gấp khuỷu, KTV giữ bàn tay bệnh nhân trong lòng bàn tay phải của mình, dùng ngón cái giữ cho các ngón tay bệnh nhân duỗi thẳng. KTV đặt ngón cái tay trái dọc theo mặt trước và ngón troe dọc theo mặt sau ngón tay cái của bệnh nhân. Sau đó di chuyển ngón tay cái bệnh nhân từ phía lòng bàn tay ra ngoài rồi tiếp tục vận động về phía lòng bàn tay đến đối diện với các ngón tay khác cho tới ngón út:

Xem thêm…