Mồi Lửa & Đống Củi

19 Tháng 5 2014 lúc 19:06

Huy Đức

Sự kiện Bình Dương - Vũng Áng cho thấy, khi gậy gộc đã ở trong tay đám đông, mọi giá trị đều trở nên vô nghĩa[1].Tuy nhiên, còn "vô nghĩa" hơn nếu sự kiện "Bình Dương - Vũng Áng" được sử dụng như những con ngoáo ộp để dọa dân chúng nhằm củng cố độc tài, toàn trị.

Một Thế Lực Bành Trướng & Một Nền Kinh Tế

Trong số 315 nhà đầu tư chịu thiệt hại trong vụ Bình Dương, có 12 công ty bị cháy lớn (nhiều nhà xưởng bị cháy rụi), 3 công ty bị cháy nhỏ, 33 công ty bị trộm cướp tài sản, 196 nhà xưởng bị đập phá, 241 văn phòng bị hư hại, có nhiều văn phòng bị đốt sạch, phá sạch. Con số thiệt hại chưa được quy thành tiền nhưng cho dù nó lớn tới mức nào, đó cũng chỉ là những tổn thất có khả năng đo, đếm được.

Chưa biết bao giờ các nhà máy trong 29 khu công nghiệp ở Bình Dương mới có thể trở lại hoạt động bình thường. Điều này, ảnh hưởng trực tiếp ngay tới hơn hai trăm ngàn lao động Việt Nam. Thiệt hại vì sự sút giảm uy tín của môi trường đầu tư còn khó định lượng hơn.

Trong mấy năm gần đây, Trung Quốc là thị trường có mức độ phát triển tốt nhất của ngành hàng không Việt Nam. Trước 13-5-2014, trung bình mỗi ngày có gần 20 chuyến bay Việt - Trung. Nay con số đó đang có nguy cơ bằng không. Thiệt hại cho Hàng không Việt Nam có thể lên đến hàng nghìn tỷ.

Chủ một resorts thường xuyên có 30% khách đến từ Trung Quốc ở Hội An cho biết, tất cả khách đặt phòng người Trung Quốc đều đã "cancelled". Hàng nghìn biệt thự trên bãi biển Đà Nẵng vốn lâu nay sống nhờ khách Trung Quốc nay đang lần lượt bị trả lại....

Những phản ứng vừa qua cho thấy, người Việt Nam chỉ mới nhạy cảm trước một Trung Quốc bành trướng, trong khi, Trung Quốc còn là một nền kinh tế lớn.

Yếu Tố Bên Trong

Người Việt có vẻ như đã xích lại gần nhau trong những ngày vừa qua. Dân chúng dễ dàng bỏ qua những chính sách đã đưa đất nước lún sâu. Một vài nhà lãnh đạo bỗng dưng sáng lên. Nhưng, chúng ta sẽ làm gì nếu giàn khoan HD 981 vẫn nằm lì ngoài biển đông. Chúng ta sẽ làm gì nếu tất cả những nguyên nhân làm cho đất nước thất thế, tụt hậu vẫn tiếp tục phát huy; những kẻ bảo thủ, trì trệ vẫn bình chân và bọn tham nhũng vẫn tiếp tục ngự trị.

Một quốcgia không thể giữ yên bờ cõi nếu không đoàn kết. Nhưng nếu một quốc gia chỉ thực sự đứng bên nhau khi "tổ quốc bị xâm lăng" thì bi kịch còn lớn hơn. Nếu không sớm tìm ra một yếu tố bên trong để đoàn kết quốc gia, chủ nghĩa dân tộc cực đoan sẽ luôn dễ dàng bị các bên lợi dụng (cả Chính phủ và những người được coi là "dân chủ").

Cái giá mà dân tộc Việt Nam phải trả cho cuộc chiến kéo dài mười năm, 1979-1989, là không chỉ bằng sự kiệt quệ nội lực, sự cô lập trên trường quốc tế mà còn bằng xương, máu của hàng triệu thanh niên. Chúng ta cần một chính phủ ứng xử với Trung Quốc bằng tư thế của một quốc gia có chủ quyền chứ không phải một chính phủ, lúc thì quá lệ thuộc, lúc lại đẩy dân ra chỗ hòn tên mũi đạn.

Sáng 1-1-2014, khi nói chuyện với chúng tôi, ông Trần Việt Phương, người giúp việc của nhiều nhà lãnh đạo Hà Nội - từng sống và làm việc bên cạnh Phạm Văn Đồng và Hồ Chí Minh từ 1949 - 1969 - nói: Trong lịch sử nghìn năm giữ nước, chưa có thời nào Việt Nam mất cảnh giác và chịu lệ thuộc vào Trung Quốc như 'triều đại' ngày nay. Sở dĩ có điều đó là vì chúng ta đã nhiều lúc ứng xử với tư thế một ông em ngoan, ngây thơ tin các ông anh cũng vì tinh thần quốc tế vô sản. Theo ông Trần Việt Phương, thời còn Liên Xô và phe xã hội chủ nghĩa, chúng ta đã từng ở trong một nền thực dân kém văn minh hơn nền thực dân trước kia.

Trong những ngày giàn khoan HD 981 đang ở trong vùng biển Hoàng Sa nhiều người Việt bàn đến chuyện "thoát Trung". Nhưng theo tôi trước khi "thoát Trung", người Việt phải thoát ra khỏi chính vấn đề đang ở trong tay người Việt.

Năm 1974, nếu người Việt chúng ta ở chung một chiến hào, chắc chắn Hoàng Sa không thể rơi vào tay Trung Quốc. Chắc chắn không có sự kiện HD 981. Chắc chắn Trung Quốc không thể khoan vào những nơi người Việt Nam rất dễ bị tổn thương.

Theo tôi, điều cấp bách nhất mà chúng ta, bao gồm cả những người cầm quyền, phải làm là phải thoát hoàn toàn ra khỏi ý thức hệ, điều khiến cho Chính quyền có những lúc "ngây thơ" tin vào "mười sáu chữ vàng"; điều đã khiến cho lãnh thổ quốc gia bị hơn hai mươi năm chia cắt; điều khiến cho người Việt Nam, gần 40 năm sau chiến tranh, vẫn không thể nào ngồi bàn với nhau hòa giải.

Giai Cấp Trai Làng

Nói chuyện với hàng chục chủ doanh nghiệp và công nhân ở Bình Dương, chúng tôi nhận thấy cách lôi kéo công nhân biểu tình hôm 13-5-2014 gần giống như cách mà các cuộc đình công vẫn diễn ra ở đây. Liên đoàn Lao động không bao giờ có vai trò nào ngoài việc buộc các doanh nghiệp phải trả công đoàn phí hàng tháng một khoản tiền bằng 2% quỹ lương. Đứng sau các cuộc đình công thường là một bọn người giấu mặt.   

Bọn người tương tự đã xuất hiện vào ngày 13-5-2014, xông vào các nhà máy, yêu cầu giới chủ phải cho công nhân nghỉ để đi "biểu tình chống Trung Quốc". Đề nghị này ngay lập tức được công nhân hoan nghênh. Một số bỏ về nhà nghỉ ngơi, vui vì được "hưởng nguyên lương". Một số khác đi theo những người cầm đầu cuộc "biểu tình". Những công nhân vô tội này không ngờ rằng, họ đang bị kéo vào một âm mưu nguy hiểm.

Người lao động ở Bình Dương mà những người Marxists thích gọi là "giai cấp công nhân", thực chất vẫn là những nông dân. Trong số 235.800 lao động làm việc trong 29 khu công nghiệp ở Bình Dương chỉ có 9,8% là người địa phương. Họ phải rời bỏ quê hương vì chính sách đất đai và chính sách công nghiệp hóa sai lầm.

Chính sách đất đai không cho phép tích tụ những mảnh ruộng manh mún để hình thành các trang trại lớn, nơi có thể hiện đại hóa sản xuất nông nghiệp và phát triển công nghiệp chế biến nông sản, nơi các trai làng có thể ở tại chỗ mà ly nông thay vì phải ly hương.  

Họ bị dồn vào một nơi cách xa lũy tre, vẫn chất phác nông dân nhưng bị lẫn trong bộ đồng phục, không danh tính, không làng xóm. Họ ngây thơ đi theo đoàn "biểu tình chống Trung Quốc", bị cuốn trong một cơn kích động, nghĩ là mọi hành động đập phá, lấy cắp của họ sẽ bị lẫn vào đám đông.

"Ý Thức Hệ"

Hôm 29-4-2014, Cựu Bộ trưởng Trương Đình Tuyển đã được hoan nghênh khi ông phát biểu công khai ở Diễn đàn kinh tế mùa xuân Hạ Long: "Đã đến lúc phải thừa nhận xã hội dân sự". Nhưng, cũng ông Trương Đình Tuyển vào ngày 17-4-2014, khi nói chuyện nội bộ về TPP với các đại biểu quốc hội ở Văn phòng Quốc hội phía Nam lại cho rằng, phá bỏ thế độc quyền của Liên đoàn lao động Việt Nam (cho công nhân lập các công đoàn độc lập), là điều không thể thương nghị.

Hy vọng ông Trương Đình Tuyển, người đang cố vấn cho Chính phủ về đàm phán TPP, tìm hiểu vai trò Liên đoàn lao động trong các vụ đình công, bạo động, ở Bình Dương, để thấy, chỉ vì ngăn cản công nhân hình thành các tổ chức đại diện cho mình (điều kiện mà TPP đòi), khi lâm sự, chủ doanh nghiệp cũng như Đảng, Nhà nước đã không có ai để mà "thương nghị". Công nhân nhanh chóng bị cuốn vào những đám đông không còn khả năng kiểm soát.

Cũng hôm 17-4-2014, ông Trương Đình Tuyển giải thích, Liên đoàn lao động là tổ chức của Đảng, giữ vị trí độc quyền của nó là giữ một đặc trưng của chế độ. Tiền thuế của dân đang được chi để nuôi các đoàn thể quốc doanh. Điều này rất dễ ru ngủ Chế độ khi trong ấm, ngoài êm. Nhưng, khi lâm trận thì mới thấy những tổ chức rình rang tốn kém đó nhanh chóng trở nên vô dụng.

Cựu Phó thủ tướng Trần Phương, một nhà lý luận gần gũi với Tổng bí thư Lê Duẩn thừa nhận: "Cho đến trước khi Liên Xô sụp đổ, đầu óc chúng tôi vẫn bị cầm tù trong sự giáo điều của chủ nghĩa Marx - Lenin". Thật khó để biết một cách chắc chắn, thế hệ lãnh đạo hiện nay đã để cho đầu óc của mình ra khỏi "nhà tù ý thức hệ" như thế hệ Trần Phương hay chưa. Một người được coi là cởi mở như ông Tuyển, mà vẫn tư duy như vậy thì liệu có ai thực sự đã thoát khỏi "chiếc còng tư tưởng".

"Mồi Lửa Đã Ở Dưới Đống Củi"

Nếu có một xã hội dân sự trưởng thành, công nhân có các tổ chức đại diện cho mình, chắc chắn sẽ không dễ bị kéo vào một đám đông như thế. Nếu có một nhà nước pháp quyền (và có luật biểu tình), cảnh sát tự tin vào tính chính danh của quyền lực công, chắc chắn đã có hành động thích hợp trước khi đám đông phạm tội.

Không chỉ gây ra thiệt hại, phải coi sự kiện "Vũng Áng - Bình Dương" là những cảnh báo sớm. Một chế độ toàn trị rõ ràng đã không có khả năng gìn giữ "ổn định chính trị" như nhiều người vẫn tưởng lầm. Mồi lửa đã ở dưới đống củi.

Đi đến tự do chính trị mà không có lộ trình thích hợp thì rất dễ gây rối loạn. Nhưng khước từ dân chủ hóa thì sự sụp đổ là chắc chắn xảy ra. Khi đó, bạo loạn sẽ không còn ở mức độ "Vũng Áng - Bình Dương" như chúng ta vừa chứng kiến.

Việt Nam đã rất cô độc trong xung đột Biển Đông không chỉ vì không có ai thực sự là đồng minh, mà còn, thay vì hòa vào xu thế của thời đại văn minh, Hà Nội lại tự xích mình trong nhóm những quốc gia bị "loài người (thực sự) tiến bộ" đặt sang bên lề thương hại. Cho dù không thể có ai là "bạn vĩnh viễn", nhưng nếu Việt Nam có một chế độ chính trị tiến bộ, bên trong tôn trọng dân chúng, bên ngoài chỉ "trao đổi vàng" với những nhà nước dân chủ văn minh, chúng ta chắc chắn sẽ có rất nhiều bạn đồng hành.

Trong những ngày này, tôi tin là có hàng triệu người Việt Nam tuy không xuống đường biểu tình nhưng vẫn đang nung nấu trong mình lòng yêu nước. Nhưng tôi tin, không ai, không riêng một đảng phái nào, đứng riêng lẻ mà có thể tìm được cho Việt Nam một con đường đi đến dân chủ, văn minh mà tránh được những tháng năm tao loạn.

Mỗi chúng ta phải bắt đầu làm gì đó trong nỗ lực của mình, để Đảng cầm quyền ngồi lại với nhân dân, cùng đối thoại để tìm ra lối thoát. Để đất nước rơi vào nông nỗi này, chúng ta có thể đổ lỗi cho những người cộng sản. Nhưng, nếu cứ để đất nước tiếp tục tình trạng này, mỗi chúng ta đều phải cộng đồng trách nhiệm.

Không ai thách thức quyền lực của những người cộng sản nếu như quyền lực đó không đặt chế độ lên trên sự phát triển bền vững của quốc gia. Không ai có thể ngồi mãi trên đỉnh cao quyền lực, Nếu anh thiết lập trên đầu dân chúng một phương thức cai trị thực dân, sẽ có ngày anh trở thành nô lệ trong nền thực dân do chính anh tạo lập.

Đừng cố gắng giữ nền độc tài cho tới ngày con cháu có thể thừa kế ngai vàng. Hãy thiết lập một thể chế mà nếu con cái quý vị xứng đáng, nhân dân sẽ trao "ngai vàng" cho chúng.

[1] Đám đông không còn phần biệt Hàn Quốc, Nhật hay Đài Loan, trong số 315 công ty có nhà xưởng bị đập phá ở Bình Dương chiều 13 rạng sáng 14-5-2014, chỉ có 12 công ty của Trung Quốc và 5 liên doanh có đối tác là TrungQuốc (không tính Hong Kong).

Theo FB osin-huyduc 

Xem thêm…

Theo thoisucongnghe

  Theo thoisucongnghe

Cửa kính phòng bảo vệ KCX Linh Trung 2 bị đập nát

Phần 1 – Mây đen

Ngày 13/05/2014, lúc 13h30, trong khi mọi người đang mải mê với công việc, công ty nhận được tin từ bên an ninh báo cho biết đang có nhóm biểu tình chống Trung Quốc rất lớn, lợi dụng tình hình rối ren đập phá, cướp bóc… đang tiến về Linh Trung.

Ngay lập tức, chúng tôi triệu tập ngay cuộc họp với các quản lý các bộ phận để lên kế hoạch ứng phó bảo vệ cho nhà máy và công nhân (công ty chúng tôi có hơn 2000 nhân viên). Trong khi chờ các quản lý đến phòng họp, tôi liền chạy ra ngoài quan sát tình hình. Những âm thanh gào thét, la lối, giận dữ vang vọng từ xa tới… Phía trước mặt là Công ty Freetrend của Đài Loan (có hơn 6000 công nhân) đang rất hỗn loạn, cờ đỏ sao vàng và biểu ngữ chống Trung Quốc rợp trời, những tiếng la hét “đả đảo Trung Quốc”, “Việt Nam, Việt Nam” vang rền. Tình hình như ong vỡ tổ, một số công nhân của chính Công ty này kêu gọi đình công, nhiều công nhân tìm cách thoát ra ngoài để lánh nạn, mặt khác hàng trăm người kích động biểu tình từ bên ngoài chen lấn giẫm đạp nhau để vào phá Công ty Freetrend.

Không còn nhiều thời gian để quan sát, thấy có vài chiếc ô tô của công ty mình đậu ngay sát cổng ra vào, tôi vội cho lùi vào sâu trong Công ty. Một mặt, điều động các nhân viên bảo vệ Yuki đang làm nhiệm vụ tại Công ty khóa chặt tất cả các cổng chính và cổng phụ, gọi điện cho Công ty bảo vệ tăng cường lực lượng, triệu tập nhân viên bảo vệ từ ca tối lên Công ty ngay. Đốc thúc kiểm tra bình cứu hỏa, vòi rồng… trong tình trạng sẵn sàng. Khi quay về phòng họp, các quản lý đã ở đó, mọi người còn ngơ ngác chưa hiểu vì sao có cuộc họp bất thường này. Tôi liền triển khai một số việc cơ bản:

-          Tình hình biểu tình diễn ra hết sức nguy cấp, nhiều kẻ lợi dụng cơ hội vào phá công ty.

-          Các quản lý chuẩn bị ngay mỗi nhóm 20 công nhân tin cẩn để ứng phó trong trường hợp công ty bị tấn công.

-          Ngăn cản không cho công nhân trong nhóm của mình rời khỏi vị trí.

-          Tuyệt đối bất bạo động và không phản kháng người biểu tình.

-          Chuẩn bị ngay việc chữa cháy cho công ty.

Vừa chưa dứt lời, một nhân viên văn phòng tung cửa phòng họp chạy vào la lên cho biết cổng chính Công ty đã bị xô đổ rồi và đám biểu tình đã tràn vào trước sảnh của Công ty. Lúc này là 14 giờ 10 phút.

Tôi vội vàng chạy ra, thì hỡi ôi, cánh cổng sắt rộng chừng 10 mét, cao 2 mét đã bị xô đổ và bị kéo đi cách vị trí của nó 10 mét, đám đông tràn vào trước Công ty chừng 200 người, còn ngoài cổng Công ty, ngoài đường chính số lượng người biểu tình lên đến cả ngàn người. Họ phóng thẳng xe máy vào trong Công ty, thường thì một nam chở 1 nữ. Trên tay họ cầm đủ thứ các loại hung khí như búa tạ, xẻng, cuốc, thanh kim loại, một nhóm khác với  nồi niêu xoong chảo trên tay, bình nước rỗng, trên vai họ quấn cờ Tổ quốc… họ gõ và la hét um sùm. Một cây bonsai cổ thụ trong chậu lớn bị 1 đám thanh niên nhổ phăng đi. Một tên đi đầu cầm búa giáng 1 phát vào cửa kính cường lực nhưng may mắn không bể. Một nhóm khác phá tung cửa phòng họp nơi đang huấn luyện nhân viên mới và la hét yêu cầu mọi người phải ra ngoài.

Thật hú hồn, nếu không dời xe đi thì đã bị cổng đổ đè lên và xe cộ đã bị đập phá mất rồi.

10 thanh niên bảo vệ Yuki ở cổng chính này đang làm nhiệm vụ vẫn trụ vững lại không bỏ chạy nhưng không biết phải ứng phó thế nào. Thấy tình hình quá căng thẳng, tôi quay lại báo cho các quản lý phải chạy về ngay bộ phận mình và hạ cửa cuốn xuống ngay lập tức để ngăn ngừa họ tấn công vào các phân xưởng. Mọi người liền túa đi các nơi bảo nhau đóng cửa lại.

Tiếp đó tôi vội quay lại bên đám biểu tình để xem yêu sách họ là gì, lúc đó các bảo vệ Yuki lao theo ngăn lại, họ không cho tôi đến và nói anh để đó cho tụi em lo.

Tiếp theo họ chạy lại trước đoàn biểu tình, chắp tay lạy liên tục để xin họ đừng đập phá. Lúc này nhân viên nữ trong văn phòng, nhân viên công đoàn trong Công ty… chạy ra tiếp ứng. Đoàn biểu tình liên tục quát mắng “chúng mày là công ty nước nào”, “tại sao công cho công nhân về để đi biểu tình”?

Nhân viên của Công ty liên tục chỉ lên cờ Mỹ và cờ Việt Nam treo trước Công ty, giải thích đây là Công ty Mỹ liên doanh với Việt Nam, không liên quan gì đến Trung Quốc. Thái độ của đám đông có vẻ hớt hung hăng hơn, nhưng họ vẫn quát “tụi bay chứa bất kỳ 1 thằng Trung Quốc nào thì tao sẽ giết chết”. Tiếp đến 1 nhóm hơn 50 người cầm cờ quạt tiến đến phân xưởng ST, đây là phân xưởng sản xuất đồ điện tử có hơn 200 công nhân đang làm việc.

Lúc này cửa cuốn đã đóng kín mít, một nhóm thanh niên dùng thanh sắt to nạy cửa lên, rồi họ cùng nhau nâng được cánh cửa lên chừng 1 mét và chuẩn bị tiến vào. Tuy nhiên lực lượng nhân viên nữ của văn phòng tiếp tục bài năn nỉ khóc lóc, sau một hồi chửi bới và răn đe, cả bọn lên xe máy gào rú phóng đi.

Trong lúc cực kỳ nguy khó này, chúng tôi tìm mọi cách liên lạc kêu cứu để được giúp đỡ: công an phường, cảnh sát, ủy ban phường, ban quản lý các khu công nghiệp và chế xuất (Hepza)… nhưng không cách nào liên lạc được…

Sau hơn 20 phút kể từ lúc họ phá cổng chính và rút đi, tưởng đã được yên ổn, nhưng trên đường đi phá phách họ ghé vào cổng phụ của Công ty cách đó chừng 100 mét so với cổng chính và tiếp tục la hét đòi vào trong nhà máy thứ 2 của Công ty, có lẽ họ nghĩ đây là một công ty khác. Những tên cầm búa thì đập phá cổng và định xô đổ cổng lần thứ 2, thành phần khác thì hè nhau bẻ cong các thanh sắt của hàng rào, biển đăng tuyển dụng của Công ty bị họ xé phăng đi. Lần này nhân viên của Công ty lại ra năn nỉ và lạy lục, giải thích là phía bên này và bên kia cùng chung một Công ty. Sau chừng 10 phút đôi co, bọn họ bỏ đi nhưng không quên hù dọa là ngày mai không được làm việc và quay sang tấn công Công ty QMI của Trung Quốc bên cạnh.

Ngay sau khi đám biểu tình rút đi khỏi Công ty, nhân viên quản lý của khu chế xuất đến ngay trước công ty và liên tục áp lực để chúng tôi cho nhân viên ra về, nếu không họ lo sợ đám biểu tình sẽ tiếp tục sẽ quay lại phá Công ty.

Đúng 15h, CEO của Công ty đã đến và chúng tôi triệu tập cuộc họp với các quản lý lần thứ 2 để tìm cách ứng phó. Đến lúc này chúng tôi đã có thêm nhiều thông tin mới, tình hình ở khu công nghiệp Việt Nam-Singapore (VSIP), Mỹ Phước, Đồng An… rất nghiêm trọng, nhiều công ty bị đập phá, bị đốt… Bên phía Công ty bảo vệ Yuki cũng cho biết họ phải rút lui khỏi một vài nhà máy để bảo toàn tính mạng cho nhân viên, sự việc rất rối ren.

Được sự tư vấn của của nhiều người, trong cuộc họp chúng tôi thống nhất như sau:

-          Công ty phải in nhiều khẩu hiện lên án hành động Trung Quốc tại biển Đông và treo trước cổng.

-          Giăng nhiều cờ của Việt Nam và cờ của quốc gia đầu tư phía trước.

-          Thành lập lực lượng phản ứng nhanh và trong đêm nay phải trực ở Công ty.

-          Chuẩn bị việc phòng cháy chữa cháy.

-          Chuẩn bị cờ quạt sẽ cấp cho 1 bộ phận chừng 100 người, nội trong ngày mai nếu đoàn biểu tình quay lại, sẽ cho bộ phận này tham gia đoàn biểu tình.

-          Lực lượng hậu cần chuẩn bị cơm nước cho những người ở lại.

-          Tuyệt đối bất bạo động và không dùng vũ lực chống đoàn biểu tình.

Việc treo khẩu hiệu chống Trung Quốc, ủng hộ Việt Nam đặc biệt quan tâm và cấp bách, tuy nhiên khi đi in thì mất rất nhiều thời gian. Nhân viên phụ trách việc này phải xếp hàng chờ từ 5 giờ chiều đến 10 giờ tối mới mang được khẩu hiệu về vì có quá nhiều công ty cũng có nhu cầu tương tự.

Đến 18 giờ, tình hình tạm lắng dịu, tôi rời Công ty ra về. Ngoài cổng khu chế xuất, lác đác vài công an mặc áo vàng, dân phòng vài người đang đứng gác, lực lượng bảo vệ khu chế xuất đứng túm tụm… Tuy nhiên khi ra đường chính thì rất nhiều người tụ tập rất đông, nét mặt rất hung hãn, họ đứng nhóm này nhóm nọ trên đường kéo dài cả cây số… trên đường về nhà thấy nhiều tốp thanh niên cầm cờ diễu hành như hồi kỳ Việt Nam đá banh thắng trận ở Seagame… Không ngờ đây là dấu hiệu của một cuộc bạo loạn kinh hoàng sẽ xảy ra trong vài giờ sắp đến.

Phần 2 – Bão lửa

Về đến nhà, lo cơm nước cho mấy đứa nhỏ xong thì tôi lại nhận được điện thoại báo về tình hình bên trong và bên ngoài Linh Trung đang diễn biến rất xấu. Đã có hàng ngàn người tụ tập trước cổng khu chế xuất. Dự đoán đêm nay sẽ có bạo động. Chúng tôi suy tính, nếu không có người đại diện có mặt, nhân viên và bảo vệ ca đêm có nguy cơ bỏ chạy hết mặc dù kẻ xấu chưa vào Công ty, thì lúc đó nguy cơ đổ vỡ rất cao.

19h tôi dắt xe máy chạy tiếp vào Công ty xem tình hình thế nào và động viên anh em.

Trên đoạn đường từ tỉnh lộ 43 vào khu chế xuất, các nhóm tụ tập nhỏ lẻ lúc chiều đã gom thành bè lũ dương oai diễu võ trên đường như bọn kiêu binh. Một màu đỏ chói kéo dài hàng cây số. Họ phóng xe bạt mạng, tay cầm những thanh sắt dài cho cạ xuống đường tạo ra những âm thanh ghê rợn, mặt đường tóe lửa. Có xe chở cả phụ nữ và trẻ em, dường như họ trong cùng một gia đình để tuần hành và la hét. Quang cảnh loạn lạc như không có sự tồn tại của pháp luật ở đây. Quản lý ca đêm có gọi cho tôi báo là cảnh sát cơ động đã được triển khai ở các cổng khu chế xuất, không cho ai ra vào, anh ta có nói chắc là tôi sẽ không vào được bên trong đâu và tình hình chắc sẽ ổn thôi.

19h20 thì tôi đến gần cổng khu chế xuất, nhưng không thể vào bên trong ngay. Trước cổng khoảng 200 cảnh sát cơ động đầu đội mũ sắt, tay cầm khiên và dùi cui đứng xếp thẳng hàng. Phía đối diện là đám đông rần rần la hét chửi bới muốn vào bên trong. Đôi co khoảng 20 phút, đoàn biểu tình có dãn ra đôi chút và rút ra xa hơn một chút. Nhưng sau đó tôi thấy nhiều đám đông từ xa đến tiếp viện cho nhóm đang tụ tập trước cổng, càng lúc càng đông nhập thành 1 nhóm. Tay họ cầm theo ống sắt, gạch đá, xẻng, cuốc… có những cô gái tuổi chừng đôi mươi liên tục chửi thề và ôm từng bó các thanh sắt để tiếp ứng cho đám đông. Lợi dụng thời gian này, tôi chạy về phía cổng nhưng cảnh sát họ không cho vào. May mắn anh K là tổ trưởng bảo vệ khu nhận ra tôi nên chạy ra bảo lãnh, thế là tôi vào được bên trong.

19h40 tôi đã vào trong Công ty. Gặp mặt các anh em ở lại, ai cũng mừng và lo lắng. Một vài quản lý do lo lắng với tình hình chung nên có người ở lại từ chiều, có người mới đến, IT cũng có người vô để trực, bộ phận bảo trì, xây dựng đều có mặt đủ cả. Lúc này là đang giờ làm việc của ca 2, trong cả khu chế xuất hình như chỉ còn mỗi Công ty này hoạt động, đèn đuốc sáng choang. Tôi nghĩ nếu họ lọt vào đây, chắc thế nào Công ty cũng là nơi họ chú ý nhất. Chúng tôi vội vàng phân chia nhau chạy đi kêu công nhân tắt bớt một nửa số đèn và kéo rèm che lại hết. Mặt khác, cử một nhân viên lanh lẹ ra gần cổng để báo tình hình cho bên trong.

20h: Điện thoại cho biết đám đông đang đánh nhau dữ dội với cảnh sát, gạch đá bay ngút trời.

20h15: Điện thoại cho biết hàng rào cảnh sát chắc không trụ nổi.

20h20: Điện thoại cho biết cảnh sát không ngăn nổi đám đông bạo loạn và đã rút lui. Mọi người trong công ty cần phải bảo trọng.

Anh chỉ huy bảo vệ của Công ty tôi đang là 1 đại úy dự bị của quân khu 7, thỉnh thoảng anh vẫn xin nghỉ vài tuần để trở lại quân ngũ luyện tập, anh gốc người Củ Chi gan lì nhưng đến lúc này cũng thật sự hốt hoảng khi nghe những tiếng bước chân rầm rập, tiếng gào thét và chửi bới của đoàn người hung hãn. Anh hét lên “tụi nó đã tràn vào khu rồi anh ơi”. Nhìn ra ngoài đường bên hông Công ty, đi đầu là cả ngàn xe máy gầm rú, bên lề đường chạy theo lúp xúp là đám trai tráng cầm gậy sắt kéo lê trên mặt đường, đoàn người đi kéo dài gần 1 km kín cả mặt đường. Quá sợ hãi, chúng tôi quyết định phải tắt điện toàn Công ty ngay lập tức, các cửa cuốn đóng xuống hoàn toàn. Toàn bộ công nhân không được ra ngoài. Họ đứng trong bóng tối nhìn qua khe cửa quan sát lấm lét. Lúc này chỉ còn chừng 20 người có trách nhiệm đứng trước sân Công ty giả vờ như mọi chuyện đang bình thường. Như một con rắn khổng lồ trườn mình, đoàn người di chuyển dọc bên hông của Công ty, rồi đến trước mặt Công ty, cái đuôi của đoàn người còn dài ra mãi. Chúng tôi hồi hộp nín thở. Liệu họ có ghé vào Công ty như hồi chiều?

Căng thẳng tột cùng, nhìn đám người như đàn kiến lửa này tôi ước lượng Công ty sẽ ra cám ra tương. Vài giây sắp đến, có thể mọi thứ sẽ thành tro bụi. Thôi thế là hết.

Quay sang một quản lý đứng gần, tôi nói “không ai có thể cứu Công ty mình được nữa rồi, ngoại trừ ông trời có che chở hay không mà thôi”.

1 giây, 2 giây, 3 giây… toán đầu tiên phóng xe máy vụt qua cổng chính, đầu thứ 2, nhưng mục tiêu của nhóm này là công ty nào?

1 phút sau, chúng tôi nghe tiếng kính bể như mưa rào, tiếng cổng bị đổ sập, tiếng bờ tường bị đục phá, tiếng đám đông la hét, tiếng đả đảo Trung Quốc… vang lên hỗn loạn. Thì ra họ đập phá công ty QMI của Trung Quốc ngay sát vách.

QMI là một công ty may gia công rất lớn có trụ sở ở nhiều khu công nghiệp. Trước kia có lẽ do khu vực Linh Trung này hay bị đình công, họ rút về Tân Tạo hoạt động, gần đây thấy họ sửa chữa, thay mới toàn bộ kiếng ở trước công ty, sơn phết lại đẹp đẽ lắm. Bề rộng khoảng chừng hơn 500 mét, nhà xưởng chừng 2 héc ta, nhìn vào rất sáng sủa, khang trang. Tuần trước tôi nhận được điện thoại của một phụ nữ xưng tên là H, là tổng vụ của công ty. Chị vui vẻ cho biết công ty sẽ khôi phục lại hoạt động ở Linh Trung, sắp về làm hàng xóm với chúng tôi và có hẹn mời đi uống cà phê để giao lưu và hỏi thăm một số thủ tục, vậy mà giờ đây đã đổ bể tan tành.

Vừa lúc nãy, có 4 anh bảo vệ cho QMI sang bên chúng tôi xin nước, các anh nói lúc chiều đoàn biểu tình đã ghé qua đe dọa, các anh đã lạy lục van nài nói tránh đây không phải là công ty Trung Quốc và họ đã bỏ qua. Giờ đây khi đám đông điên cuồng phá phách, trong cơn sợ hãi tột độ, bảo vệ QMI đã vùng ra leo rào chạy mất tăm.

Chúng tôi đứng lặng im chứng kiến cảnh phá phách kinh hoàng này. Hoàn toàn bất lực và hoảng sợ, giống như đàn sói đang tấn công từng con cừu trong đàn, đàn cừu co rúm lại mà không thể phản kháng được gì. Chúng ta hoàn toàn bất lực, không thể kêu cứu ai, không thể cậy nhờ vào chính quyền, khi không thấy bóng dáng một cảnh sát, một người thi hành pháp luật…. Vài ngày sau khi bình tĩnh lại, chúng tôi mới biết nhóm biểu tình lúc chiều đi phá phách nhưng có nhiệm vụ nhận diện các công ty, còn buổi tối là đòn đánh tổng lực để hạ gục các con mồi mà họ đã chọn.

Lúc 21 giờ, sau khi đã đập phá QMI tan tành, biển người quay đầu lại do QMI nằm ở cuối đường, nghĩa là họ lại qua Công ty chúng tôi lần thứ 2. Thần kinh chúng tôi căng ra vì bị thử thách.

Đám dẫn đầu lại vượt ngang qua cổng phụ, rồi qua cổng chính, chúng tôi tin mình đã thoát nạn ít nhất vào lúc này. Nhưng không, một nhóm 20 người thuộc tốp giữa tách đoàn ghé vào cổng của Công ty, bên ngoài cả đám đông dừng lại. Nhóm này tiến đến bẻ lá cờ Việt Nam và cờ Mỹ đang treo trước cổng và quăng đi.

Bảo vệ nhận diện đây là nhóm công nhân trước kia từng làm ở Công ty và bị kỷ luật, nay họ quay lại muốn thanh toán mọi ân oán chăng? Một anh bảo vệ lớn tuổi leo lên cổng nói “các em là nhân viên cũ của Công ty, các em biết đây không phải là Công ty Trung Quốc mà, các em hãy bỏ qua đi”. Nhóm này gườm gườm một lúc, đám đông phía sau có vẻ thăm dò. Đột nhiên một người trong nhóm nhân viên cũ quay lại khoát tay ra dấu bỏ qua, thế là cả nhóm lại hòa vào dòng người và trở ra.

Sau này khi nói chuyện với các công ty khác, tôi được biết thêm nhiều công ty bị nhân viên cũ quay về cướp phá, họ biết hàng hóa, vật tư, tiền bạc… để ở đâu và lục lọi rất nhanh, vì thế thiệt hại càng nặng nề hơn.

10 phút sau khi rời khỏi QMI và băng qua Công ty chúng tôi, họ quay sang tấn công Freetrend lần thứ 2 trong ngày. Lúc này là 21 giờ 15 phút.

Freetrend là công ty chuyên may gia công giày cho Nike, cơ ngơi rất đồ sộ, riêng nhà để xe đã cao mấy tầng lầu. Số lượng chuyên gia từ Đài Loan – Trung Quốc có hàng trăm người làm việc trực tiếp với nhân viên người Việt. Có lẽ vì thế họ bị đám đông bạo loạn để ý hơn các công ty khác trong khu Linh Trung.

Do Freetrend nằm cách Công ty chúng tôi chừng 150 mét nên những gì xảy được quan sát rất rõ. Freetrend nằm cách các xe bít bùng là nơi đóng quân của cảnh sát cơ động chừng 500 mét nhưng mặc nhiên bị đánh phá rất ác liệt. Hàng ngàn người chiếm giữ công ty trong hàng giờ liền và tha hồ vơ vét. Đám đông cướp phá rất nhiều giày dép và chuyển ra ngoài rất công khai. Có kẻ vừa mang giày mới vào chân, trên tay cầm vài đôi, còn trên vai thì tròng thêm vài đôi nữa. Bọn họ rất hả hê với chiến lợi phẩm được khuân đi. Sau khi lớp này mang ra khỏi cổng thì lớp khác quay lại hành sự tiếp.

Khoảng 21 giờ 45, chúng tôi thấy 3 xe cảnh sát cơ động được đến tiếp ứng cho Linh Trung và chạy qua Freetrend nhưng không thấy dừng lại, có lẽ họ chạy ra cổng sau của khu chế xuất và chốt lại ở đó.

Sau này trong cuộc họp với các doanh nghiệp, tôi được biết thời điểm đó cảnh sát phải ưu tiên giải cứu người nước ngoài và mang họ đem đi giấu hơn là bảo vệ tài sản của doanh nghiệp. Đến gần 3 giờ sáng mới giải cứu hết số người này. Dĩ nhiên đó là một giải pháp hợp lý khi lực lượng quá mỏng không thể trấn áp nổi đoàn người bạo loạn.

Khoảng 22 giờ, sau khi đã đập phá cướp bóc chán chê, Freetrend bị đốt cháy, khói đen cuộn lên cao ngút trời…

10 phút sau xuất hiện 1 xe cứu hỏa của Linh Trung vào dập lửa. Liền sau đó 3 xe cứu hỏa tiếp theo gào rú lao vào rồi tiếp nữa nhiều xe cứu hỏa tiếp ứng. Do công ty bị đốt cháy, nên nhóm bạo loạn tạm thời rút ra, trở ngược ra cổng chính của Linh Trung.

Trên đường rút ra, nhóm này càng lúc càng say máu và họ họp với một nhóm mới hình thành từ ngoài cổng tiến vào và đập phá công ty Sprinta Vina chuyên về gia công hàng may mặc xuất khẩu sát ngay bên hông Công ty chúng tôi. Bảo vệ và nhân viên chạy trốn tan tác, từng đoàn thanh niên tay cầm ống tuýp nước quật thẳng vào cửa kiếng, rồi họ quay sang bãi xe ô tô đập phá tan tành, tiếp theo từng nhóm xông vào bên trong khiêng ra nhiều bao quần áo và khuân đi.

22h30 nhiều xe chở cảnh sát cơ động được tăng cường và tụ tập tại Freetrend.

Lúc này, sau nhiều giờ để cho đám bạo loạn hoành hành và không can thiệp, có lẽ cảnh sát cơ động đã tập hợp được lực lượng, họ xếp thành hàng ngang giăng kín con đường và bắt đầu phản công.

Chúng tôi nghe nhiều loạt đạn vang lên, đám đông bắt đầu hỗn loạn và quay đầu bỏ chạy. Ở ngoài cổng, một số lực lượng khác đã bắt đầu giữ một vài tên côn đồ và lôi vào góc khuất đấm đá.

Lực lượng cơ động lên đến gần 1000 người và họ giơ khiên lên áp sát đám phiến loạn, dồn họ từ phía Freetrend đi ngang qua Công ty chúng tôi và dồn đám người này đẩy ra khỏi cổng chính khu chế xuất. Đám đông ô hợp giờ đã suy yếu sau nhiều giờ tác oai tác quoái và chính thức bỏ chạy rồi tan rã.

11h30 tình hình tạm lắng dịu. Tôi đi ra ngoài cổng chính của Công ty, rất nhiều chiến sĩ nằm la liệt trên đường, họ đã quá mệt mỏi và mang nhiều thương tích. Ngoài kia 2 xe cứu thương đang đến và mang đi những người cần được cứu chữa.

Biểu ngữ chống Trung Quốc được căng lên trong đêm để xoa dịu người biểu tình và để bảo vệ công ty.

Phần 3 – Những câu chuyện bên lề

Ngày hôm sau khi vào Công ty đi làm, hầu hết mọi người không hề biết tối qua Công ty đã trải qua những giờ phút đứng trên bờ sống chết và toàn khu Linh Trung đã rùng mình chao đảo. Họ xôn xao bàn tán về những công ty bị đốt cháy ở phía Bình Dương như Công ty giày Duy Hưng của Trung Quốc, Công ty sản xuất xe đạp Asama của Đài Loan và rất nhiều công ty khác bị cướp phá đã phải tạm thời đóng cửa.

Tôi đã thấy nhiều công nhân than khóc trên đường đi làm vì không còn việc làm cho họ nữa, họ phải quay về nhà trọ. Chỉ có vài công ty trên tổng số hàng trăm công ty trong khu chế xuất này làm việc này hôm nay.

Đến 10 giờ sáng chúng tôi tiếp tục bị một nhóm côn đồ chừng 100 người đến trước công ty đòi chúng tôi cho công nhân nghỉ làm việc mặc dù khi đó hàng trăm cảnh sát cơ động còn đóng quân trước cổng khu chế xuất.

Đến 14 giờ, chúng tôi được triệu tập tham dự một cuộc họp do Hepza (ban quản lý các khu chế xuất và công nghiệp thành phố Hồ Chí Minh) tổ chức với sự có mặt của Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Lê Mạnh Hà để trấn an các doanh nghiệp.

Đại ý ông Hà cho biết các doanh nghiệp phải quay về hoạt động ngay lập tức, có như thế các phần tử cơ hội khó có thể rủ rê và gây ra biểu tình lần nữa. Mặt khác, thành phố cam kết bảo vệ hoạt động cho các doanh nghiệp, bảo vệ phẩm chất, danh dự của con người cũng như tài sản của công ty. Ông cũng kêu gọi doanh nghiệp nào có video clip về các hoạt động phá hoại thì cung cấp cho các cơ quan chức năng để xử lý những kẻ gây rối đến nơi đến chốn.

Tuy nhiên, khi các doanh nghiệp đặt vấn đề khi nào tình hình ổn định trở lại thì ông cho biết sẽ cố gắng hết sức và không thể trả lời cụ thể được.

Và tại đây, đại diện của Freetrend đã khóc ngon lành khi phát biểu và tôi đã nghe các câu chuyện thật thương tâm từ các doanh nghiệp khác. Họ đã quá sợ hãi và không biết khi nào có thể trở lại sản xuất bình thường được.

Trí Vũ

Chú thích:

(*) Tên bài viết lấy từ tên truyện của tiểu thuyết “Ngày dài bất tận” kể về D-day, ngày lịch sử mà quân đội Đồng minh đổ bộ vào Normandy.

Xem thêm…

Theo Tuấn Khanh's Blog

 Nhạc sĩ Nguyễn Tuấn Khanh

 Nhạc sĩ Nguyễn Tuấn Khanh

Vì muốn để người đọc dễ tìm kiếm liền mạch, xin được giữ lại tựa cũ, chỉ đánh dấu là phần 2. Thật ra, tôi muốn đặt phần viết này cái tên “Những nhân vật bí ẩn trong dòng người” nhằm muốn nhấn mạnh thêm những điều lạ lùng mà chúng tôi chứng kiến, mà từ đó, chúng tôi tin rằng đó là những điều bất thường, không đơn giản là bạo động “tự phát”.

Đám đông đang “ngắm nghía”, chuẩn bị tràn vào đập phá một công ty.

Chạy khỏi đám đông hỗn loạn và hung dữ đó, cả 3 chúng tôi lạnh toát người, dù trời trưa nắng, nhiệt kế chỉ 37 độ C. Điều đầu tiên khi đã an toàn, tôi nhắc mọi người đi mua khẩu trang.

Lúc này, đám đông xuất hiện ở các con đường đã nhiều hơn. Họ đang cần cái gì đó để giải tỏa, cần một cái gì đó để đập phá, thể hiện sức mạnh của mình. Vừa chạy vừa điểm lại các sự kiện, Văn nhắc tôi rằng phần lớn những người có vẻ như chỉ huy, hướng dẫn mọi người. đều chạy trên các xe có biển số 36 – số Thanh Hóa. Tôi sực nhớ đến một người bạn ở Bình Dương đã nhắn tin nói với tôi về các cuộc bạo động xảy ra, một cách buồn phiền rằng “người Bình Dương không tệ như vậy, phần lớn các người gây bạo loạn đều đi xe số ba mươi mấy”. Quả là như vậy thật. Những người chạy trên những chiếc xe có số như 36, đều trang bị kỹ lưỡng bằng ống sắt, xà beng, cờ trống… như một cách có tính toán trước.

Chúng tôi quyết định đảo một vòng qua các chốt dân phòng, đồn công an để tìm hiểu tình hình. Trong khu vực có bạo loạn, hầu hết đều vắng lặng. Thậm chí các chốt gác dân phòng, chốt an ninh của khu công nghiệp đã bị đập phá tan hoang. Không còn ai trực ở đó nữa. Những người bạo động thành từng đoàn, chạy đi chạy lại như chốn không người. Sự sợ hãi của các nhân viên bảo vệ công ty đến cực độ. Khi chúng tôi ghé qua cửa một công ty để chụp lại các biểu ngữ tung hô Việt Nam như một lời van nài để yên cho họ, người bảo vệ từ phòng trực vốn đã bể hết kính cửa, vùng chạy hớt hải. Công ty này cũng đã bị đập phá trước đó.

Chúng tôi lại quyết định nhập vào một đám đông khác, đang gầm gừ trước cửa công ty khác, tên liên doanh bằng nhôm đã bị đập, chỉ còn chữ Việt Nam. Rồi đột nhiên một giọng Trung Bắc, kiểu giọng Nghệ An hét lên “vào đập đi anh em”. Cả đoàn người bị kích động rú ga tràn vào sân công ty, ập đến mọi nơi. Tiếng thùng gõ rầm rập. Người bảo vệ im lặng, nép mình, lùi lại. Thậm chí anh ta không dám nhìn theo những người cầm đầu vì sợ mang vạ.

Tôi bấm Thy, quyết định chạy theo một vài xe, có người la hét và hung hãn như là những chỉ huy. Họ chạy vòng quanh sân công ty, háo hức tìm những thứ có thể đập, có thể đốt. Không tìm thấy, họ đạp và đập luôn những chậu cây kiểng. Tôi giữ máy ghi hình liên tục những người này, nhất là khi họ hối thúc những người khác đang phân vân về việc có nên đập phá tiếp hay không.

Cũng là điều không may, một người ngồi sau chiếc xe dẫn đầu bắt đầu chú ý chúng tôi. Người thanh niên đeo khẩu trang, lưng quấn một lá cờ đỏ, tay cầm một gậy sắt dài. Anh ta nhìn chằm chằm chúng tôi, thả gậy sắt xuống sân, kéo một đường dài tóe lửa như đe dọa. Thấy không ổn, Thy trở đầu xe, băng qua một lớp khói mù mịt do ai đó đập và xịt các bình cứu hỏa. Chiếc xe đó theo sau nhưng chựng lại một chút vì khói. Người cầm gậy sắt nhìn theo chúng tôi, sốt ruột đập gậy sắt liên tục và mạnh vào một thanh tay cầm-cầu thang bằng nhôm, có lẽ vì không theo kịp.

Chúng tôi chạy vòng ra trước công ty. Đám đông đang tràn vào các văn phòng đập phá. Một người giọng Thanh Hóa, đứng trên yên chiếc xe số 36, hét vào cửa sổ cho đám đông phá, đập hiệu quả hơn. “Đồng hồ kìa, bảng viết bằng kính kìa, đập hết đi”. Anh này hét lớn, phụ họa ngay sau đó là những tiếng xổn xoảng vang lên khắp nơi. Qua những lần nhìn thấy, chúng tôi nhận ra rằng có những tốp người, rõ ràng chỉ có mục đích tàn phá để làm chứng tích. Còn có những người theo sau hôi của, đôi khi chỉ là những kẻ hám lợi và vô tổ chức mà thôi. Rất nhiều xe và container của các công ty đã bị lật, bị đốt chứ không bị hôi của. Hủy diệt là một mệnh lệnh rất rõ ràng, mà không phải người Việt bình thường nào đi theo đám đông cũng dám làm.

Quay xe ra ngoài, Văn ngoắc tay chỉ cho tôi thấy: đám đông khi nãy đòi giết thằng “Tàu” cũng vừa ập vào. Thật là họa vô đơn chí. Hôm đó, tôi lại mặc một chiếc áo màu vàng, nổi hơn bình thường, rất dễ nhận ra. Toát mồ hôi lạnh, chúng tôi lủi thật nhanh ra cửa và phóng đi. May mắn là cơn say đập phá khiến họ không kịp nhìn thấy chúng tôi giữa đám đông đang hò hét.

Lúc đó, đã gần 2 giờ chiều. Cả 3 quyết định tìm hiểu thêm tình hình ở các khu công nghiệp gần đó như Long Bình, Biên Hòa 2… xem có loạn như vậy không. Chúng tôi tiếp tục chạy lên Long Bình, vì biết có ở lại xem tiếp cũng không còn an toàn nữa.

Gần vào cửa ngõ khu công nghiệp Long Bình, chúng tôi nhìn thấy dấu hiệu của những đợt bạo động sắp đến: đó là cờ và băng-rôn khẩu hiệu đang được bán giá rẻ ngay trên các con đường đi vào. Mỗi chiếc xe tấp vào, đi ra với lá cờ đỏ như dự báo điều không lành sắp đến. Tuy nhiên, nơi này an ninh có vẻ được kiểm soát tốt hơn, có lẽ do ít công ty của Đài Loan và Trung Quốc. Công an cũng thấp thoáng xuất hiện ở nơi này, tuy nhiên chủ yếu là trưng bày, để giữ yên một vài công ty chứ vẫn không thể nào kiểm soát hết được những làn người cầm cờ trống, ào ạt ra vào cửa khu công nghiệp.

Tuy vậy khi chạy một vòng khu công nghiệp để xem thử, dấu hiệu của sự bất ổn của khu công nghiệp là các băng-rôn giới thiệu mình không phải của Trung Quốc đã xuất hiện, giăng khắp nơi. Có nơi đã bị đánh sập cửa, dù có băng-rôn “Việt Nam muôn năm”. Trừ một vài công ty của Nhật còn làm việc, còn lại dường như đã tạm ngưng hoạt động.

Một đám đông cầm cờ chạy vụt về phía khu công nghiệp Biên Hòa 2. Chúng tôi lại đi theo. Con đường dẫn vào khu công nghiệp này đang vắng, vì chưa đến giờ tan ca 1, cũng như rất ít công ty còn làm việc. Nơi này cũng không an ninh. Phía ngược chiều bên đường, một chiếc xe chạy cầm cờ, người ngồi sau mang ống tuýp nước bằng sắt dài, nhìn rất đáng ngại. Xe này chạy ào ạt vào trong nội khu công nghiệp. Nếu là ngày thường, chắc chắn chiếc xe đó đã bị CSGT chận lại. Nhưng hôm nay thì khác, họ chạy như trên xa lộ tự do.

Chúng tôi phát hiện một chiếc xe khác, có 2 người mặc áo bộ đội, cũng trang bị hung khí, chạy vòng vòng quanh khu công nghiệp. Khi theo dõi 2 người này, chúng tôi nhận ra bảng số xe của họ cũng không phải người Bình Dương. Phương thức của họ khá đơn giản: Cứ chạy vòng quanh, và hò hét khi gặp vài chiếc khác. Cứ như vậy đến vòng thứ 4, thứ 5, số lượng người của họ đã lên đến vài chục. Văn gọi đó là chiến thuật tuyết lăn – khi bắt đầu lăn thì nhỏ nhưng cứ quấn thêm tuyết và to dần theo đường dốc. Quả là như vậy, khoảng 20 phút sau, nhóm này đã có trên 100 người.

Khi đã đủ đông, 2 người mặc áo bộ đội này dẫn đầu và giơ gậy hét, chỉ vào cửa các công ty “Công ty của Trung Quốc, vào đi”. Đám đông ồ lên và ào đến trước cửa. Tuy nhiên, khi khám phá đó chỉ là công ty của Thái Lan, 2 người này thất vọng và lại dẫn đầu, miễn cưỡng lên đường. Thy chở tôi và quyết định tách ra, chạy hơi vượt lên. Một trong hai người mặc áo bộ đội thấy chúng tôi tách đoàn, đã chỉ gậy vào chúng tôi, hét lên, giọng Thanh Hóa “đi hướng này”.

Dần dần, chúng tôi nhận ra trong đám đông đó, có người rất tỉnh táo cho một mục đích, có người rất náo động thiếu suy nghĩ, chỉ ăn theo. Nhưng những người tỉnh táo đã kiểm soát tình hình.

Vượt qua một con đường tắt, chúng tôi ra đến ngã tư trong khu công nghiệp Biên Hòa 2. Bên kia đường là 2 người công an địa phương, đeo dùi cui, mà cả giờ đồng hồ rong ruỗi chúng tôi hiếm hoi mới gặp được. Đậu xe bên cạnh chúng tôi là hai thanh niên, cũng vừa trờ tới. Trong tích tắc ấy, bất ngờ từ cuối đường, một đám đông hơn trăm người cầm cờ đỏ, hò hét xuất hiện. Chúng tôi nhìn qua bên đường, xem phản ứng của 2 anh công an. Một anh quay đầu xe lại chạy ào đi, một anh khác bất chấp là đèn đỏ, băng xe chạy vụt qua mặt chúng tôi. Có giọng của người thanh niên đậu xe bên cạnh, hỏi “Ơ, thế công an không chặn đám này lại à?”. Anh thanh niên có vẻ lớn tuổi hơn, mang kính râm, trả lời lạnh lùng “Chặn? chặn cái con C.” Thy cố nhịn cười mà không được, phì ra.

Đám đông mà chúng tôi thấy tràn đến cổng một công ty Hàn Quốc. Nơi này, ban giám đốc như đã có chiến thuật đối phó, họ cho nhân viên khuân ra 5,6 thùng nước khoáng để mời, cỗ vũ. Đám đông lại hò hét, giơ chai chiến lợi phẩm và chạy đi. Tội nghiệp, sự cổ vũ giống như nín nhịn cho giật cô hồn vậy.

Đám đông này cũng có người chỉ huy, và có những phụ tá. Người chỉ huy là một anh người Bắc, đội nón bộ đội và đeo kính đen. Những người trong nhóm của anh ta đều có chung hung khí là những dùi cui gỗ có hình dạng như điếu cày. Đến nơi nào cần xô cửa xông vào, họ hò hét và thúc mọi người tràn vào. Ở một công ty của Singapore, quản lý đứng trên thành cửa chắp 2 tay lạy, nói khẩn khoản “Nơi này không có Trung Quốc đâu”. Đáp lại lời van xin đó, anh này hô khẩu hiệu cho đám đông hô theo “Mở cửa hay lật ngửa – Mở cửa hay lật ngửa”. Cuối cùng thì cửa phải mở, đám đông tràn vào. Những người bí ẩn đó làm hết sức hết lòng với nhiệm vụ, là thúc và nhắc mọi người tiến vào.

Lẫn trong đám đông, tôi thấy có vài nhân viên an ninh thường phục theo dõi. Họ nhìn, và gọi điện thoại. Nhiệm vụ của họ là gì, tôi không được rõ.

Ở một đoàn khác, sau khi chạy vòng qua công ty Fujitsu của Nhật Bản, họ phát hiện thấy một công ty liên doanh, nghi ngờ là với Đài Loan. Bài bản và cách thức cũ lại xuất hiện, dù con người và nhóm hoàn toàn khác nhau. Trong khi hỏi có mở cửa không thì một người trong nhóm chỉ huy đã đem xà beng lại nạy cửa. Ban quản lý sợ hãi và cố gắng tránh mọi thiệt hại bằng cách vờ vui cười vỗ tay cổ vũ, sau đó mở cửa cho đám đông này vào khám xét. Một người đàn ông tóc bạc, có vẻ là có chức vụ của công ty đứng vỗ tay, nói lớn liên tục “vào xem tự nhiên, không có Trung Quốc đâu”. Nhân viên công ty xếp thành hai hàng, vỗ tay râm ran như đón đoàn nguyên thủ quốc gia. Trong đoàn biểu tình này, có một người đàn ông bí ẩn, mặc áo công nhân, nhưng dáng vẻ rất thủ lãnh, phất tay liên tục, hét cho đám đông tiến vào. Cảm giác cay đắng lẫn lộn trong tôi khi nhìn thấy gương mặt cổ vũ, cười nhưng méo xệch của người quản lý. Hóa ra trong thời đại của chúng ta, khi nghe con người vỗ tay, không có nghĩa là đón chào hay cùng suy nghĩ nhé.

Tại sao có những người chỉ huy bí ẩn trong đám đông, và họ có những phụ tá của mình phối hợp rất ăn ý? Hầu hết những đoàn biểu tình đó, tôi luôn nhìn thấy thấp thoáng những an ninh thường phục, họ đã ghi nhận được điều gì? Một người an ninh khi đứng nhìn đám đông, thấy tôi quay hình đã quay mặt đi để tránh. Rõ ràng chính quyền đã không hoàn toàn thả lỏng, mà họ đã có cách kiểm soát theo một chiến thuật nào đó. Ngay cả việc vắng bóng các công an, CSCĐ, đó là một chiến thuật hay quyết bỏ lỏng? Công an Bình Dương sau cuộc bạo động 2 ngày, cho biết đã bắt giữ hơn 150 người, khi đám đông tiến công vào các căn nhà của Ủy ban, khi cao trào đập phá đang lên. Và nếu như vậy, đã có những chiến thuật và những phòng bị được tính toán trước?

Mọi câu hỏi chưa thể trả lời được lúc này. Điều cần nhất mà chúng ta cần là để lòng yêu nước không biến thành bạo động, người yêu nước không bị chụp mũ là những kẻ kích động. Lòng yêu nước cần hợp nhất để chống lại giặc thù, chống luôn cả những kẻ tôn thờ sức mạnh Trung Quốc. Trong khả năng của mình, tôi cùng những người bạn của mình chỉ có thể giới thiệu những nghi vấn, cho mọi người tham khảo. Sự thật và lòng yêu tự do cho đất nước này sẽ giải thoát chúng ta.

Rã rời sau một ngày chạy gần trăm cây số với những điều nghẹt thở, tôi lại ngồi xuống và viết như cho một cuộc chiến – của mình và bạn bè, anh chị quanh tôi, vốn vẫn đang miệt mài từ nhiều năm tháng: Những cuộc chiến đi tìm sự thật!

Hai người mặc áo bộ đội này, chỉ huy và luôn hô hào chỉ điểm “công ty Trung Quốc”.

Người mặc áo xanh này, cũng là một nhân vật bí ẩn, hô hào vào thôi thúc người ta tiến vào vây các công ty

“Mở cửa hay lật ngửa?”

… và lật ngửa sau khi mở cửa!

Người mặc áo xanh công nhân, ra lệnh với vẻ oai vệ cho các “phụ tá” tiến vào

Khí các “phụ tá” chậm chạp chưa thúc được người bên ngoài tràn vào, mặt anh ta bộc lộ sự tức giận

Tiến chiếm một công ty khác, chú ý những gậy gỗ trắng cùng loại được trang bị của các “phụ tá”.

Thủ lĩnh bí ẩn của một nhóm khác (nón bộ đội, kính râm) đang phất tay, kêu gọi tiến vào

Thấy bên dưới còn do dự, anh ta chạy xuống thúc hối, quát tháo kêu gọi mọi người tiến vào công ty

Một công ty cháy, nhưng không thấy bóng xe cứu hỏa ở đâu

Trong các bảng giới thiệu mình “yêu VN” để tránh bị đập phá, có cả làm thơ

Lời kêu gọi biểu tình ôn hòa xuất hiện lẻ loi

Đám đông tiến vào và đập phá một công ty

Mục tiêu chính là đập phá chứ không cần lấy đồ, hôi của

Cho dù có hô khẩu hiệu ủng hộ, công ty cũng bị đốt, bị đập phá tan tành

Xem thêm…

Theo Tuấn Khanh's Blog

Không ai nói ai, nhưng hầu hết người Việt khi nhìn thấy những dòng tin, những hình ảnh bạo động xảy ra ở Bình Dương vào chiều ngày 13/5 đều bàng hoàng và tin rằng nội dung đó không thể là mình, đó không thể là tính cách đúng của người Việt, ít nhất là vào lúc này.

Ai cũng cảm nhận thấy có điều gì đó rất bất thường như một âm mưu, nhưng như thế nào thì không phải ai cũng rõ.

Người Việt đang giới thiệu một bộ mặt xấu xí mà chính họ đã từng lên án hết mực, khi dân Trung Quốc bị chính quyền Bắc Kinh kích động trong cuộc xung đột ngoại giao với Nhật vào năm 2012.

Ngay lập tức, câu hỏi này được đặt ra là vụ bạo động này có lợi cho ai?

‘Vuột mất cơ hội’

 
Chắc chắn cuộc bạo động này sẽ làm giảm sức đối đầu của Việt Nam với Trung Quốc trên biển Đông, vào lúc quan trọng nhất.

Phải lo đối phó với tình thế nội loạn, sức mạnh tập trung của cả nước Việt Nam với ngoại xâm sẽ bị yếu đi. Bản thân những nhà lãnh đạo có lòng thật sự với tổ quốc lúc này chắc chắn là không bao giờ muốn vị thế của mình tồi tệ trước các nhà đầu tư quốc tế, làm yếu đi thị trường chứng khoán, cũng như mất đi phần chính nghĩa chủ quyền quan trọng đang có được, trước sự kiện giàn khoan HD 981.

Chắc chắn là những thành phần chủ hàng-chủ hoà với Bắc Kinh, từ ngày 14/5, bắt đầu có thể lên giọng về chuyện nên hoà hoãn với Trung Cộng để đối phó nội loạn, cũng như tập trung bảo vệ chế độ.

Những kẻ bán nước giấu mặt có thể sẽ giành quyền đàm phán với Bắc Kinh lúc này với lộ trình quỳ gối đã được viết sẳn.

Những cuộc trấn áp ra oai sẽ xuất hiện trong nước với tần suất mới. Những người yêu nước chống Trung Quốc và chống những kẻ bán nước sẽ bị đặt ra ngoài vòng pháp luật trong một vòng vây tăm tối mới.

Quan trọng hơn, tổ quốc với cơ hội ngàn năm có một, vạch mặt kẻ xâm lược, chọn được thái độ quyết định sống còn để hồi sinh dân tộc khỏi ách nô lệ phía Bắc, sẽ bị khép lại một cách đau đớn.

Ai chủ mưu?

 
Nhưng như vậy, ai đã phát động cuộc bạo loạn này?

Người Việt không thể phẫn uất bất thường và vô cớ như vậy. Ngay cả trong hàng trăm cuộc đình công vì cái ăn, cái mặc hàng ngày từ mấy mươi năm nay, ôn hoà vẫn là cách thức chính của giới công nhân.

Trong những bài báo bị rút xuống vội vã của Nhà nước Việt Nam, người ta tìm thấy chi tiết bất thường về việc vài mươi người dẫn đầu rất hung hăng, luôn cầm cờ đỏ sao vàng như một cách để giới thiệu rõ mình là người Việt Nam. Đó là những người lạ mặt, được dân chúng trong vùng xác nhận, và họ luôn kích động mọi người đập phá, xô ngã mọi thứ.

Bóng dáng của công an và các lực lượng an ninh vẫn luôn nhanh chóng có mặt trước các cuộc tụ tập của công nhân như một mặc định hiển nhiên, đột nhiên rất yếu ớt và vắng lặng trong sự kiện kéo dài nhiều tiếng đồng hồ này.

Mãi cho đến khi có tin quân đội được điều xuống Thuận An và Bình phước vào lúc gần 19g00, thì tình hình mới có vẻ tạm yên.

Điều gì đang diễn ra, ồn ào nhưng rất bí ẩn? Đã có không ít đồn đoán về chuyện ai là người đứng sau các cuộc bạo động chỉ có lợi cho Trung Quốc và những kẻ chủ trương bán nước này.

Nhưng dù là ai, cuộc trình diễn bất thường này đang cho rất nhiều người Việt một cảm giác lạnh sống lưng về hai chữ “mua chuộc”, và cảm giác của một quốc gia đứng trước bờ vực xâm lăng, mất nước, chưa bao giờ hiện rõ như lúc này.

Bài viết cho BBC (13/5/2014)

Nguyễn Tuấn Khánh

Xem thêm…