Theo VOA

17.05.2014 

Những cuộc biểu tình chống Trung Quốc ở Việt Nam đã thu hút sự quan tâm đặc biệt của truyền thông trong nước và thế giới không những chỉ bởi số lượng mà còn cả cường độ. Dù tình hình đã lắng dịu, những cuộc bạo loạn ở Bình Dương và Hà Tĩnh để lại thiệt hại to lớn cho những doanh nghiệp nước ngoài và khiến ít nhất một người Trung Quốc thiệt mạng.

Nhìn lại những diễn biến vừa qua, VOA đã phỏng vấn 3 chuyên gia về chính trị Đông Nam Á để đưa ra phân tích và nhận định.

Tiến sĩ Vũ Tường là giáo sư ngành Chính trị học thuộc Đại học Oregon. Joshua Kurlantzick là nhà báo, nhà nghiên cứu cao cấp khu vực Đông Nam Á của Hội đồng Quan hệ Đối ngoại (Council on Foreign Relations). Và Ernest Z. Bower là Cố vấn cao cấp, Chủ nhiệm Chương trình Nghiên cứu Đông Nam Á của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Hợp tác Quốc tế (Center for Strategic & International Studies).

VOA: Vừa qua căng thẳng giữa Việt Nam và Trung Quốc đã tăng cao đột biến liên quan đến việc Trung Quốc đưa giàn khoan dầu vào vùng biển mà Việt Nam nói thuộc lãnh hải của mình. Nhiều người cho rằng chính phủ Việt Nam gần như bật đèn xanh cho hàng loạt những cuộc biểu tình phản đối khắp cả nước. Liệu đây là một quyết định đã tính toán kỹ lưỡng hay chỉ là phản ứng nhất thời để đáp lại hành động của Trung Quốc?

TS Vũ Tường: Tôi nghĩ là quyết định này đã được tính toán. Tính kỹ bao nhiêu thì mình không biết nhưng đây là một quyết định có tính toán, vì trước giờ chính phủ Việt Nam kiểm soát rất chặt những cuộc biểu tình và đây là lần đầu tiên họ nới lỏng và có một vài dấu hiệu khuyến khích biểu tình. Nhưng mà như chúng ta thấy các cuộc biểu tình này đã ra ngoài tầm kiểm soát của họ nên thành ra khó có thể nói họ có tính kỹ đến tất cả những yếu tố liên quan.

Kurlantzick: Tôi nghĩ họ [chính phủ Việt Nam] có lẽ cảm thấy ngày càng bất lực trong tranh chấp lãnh hải với Trung Quốc, nhưng tôi hoài nghi họ muốn điều này xảy ra vì bất cứ vụ bất ổn nào cũng làm họ cảm thấy khó chịu. Rõ ràng không có cuộc biểu tình lớn nào được tiến hành mà không được chính phủ cho phép, nhưng cũng giống như trước đây họ rất cảnh giác về chuyện gì sẽ xảy ra nếu họ cho phép biểu tình. Ban đầu việc cho phép biểu tình là một động thái có tính toán vào ngày 11 tháng 5, nhưng tôi không cho rằng chính phủ tính toán để xảy ra những vụ tấn công nhà máy thậm chí còn không phải là của Trung Quốc, vì việc này làm xấu hình ảnh của họ. Chính phủ hiện có lẽ rất lo lắng về vụ này.

Bower: Tôi không tin rằng chính phủ Việt Nam, bằng bất cứ cách nào, đóng một vai trò trong việc cổ xúy cho những vụ biểu tình đó. Thực ra tôi nghĩ rằng những vụ biểu tình làm họ lo ngại vì chính phủ Việt Nam hiểu rằng một phần chiêu thức của Trung Quốc trong việc đưa giàn khoan HD-981 vào thềm lục địa của Việt Nam là khiêu khích người Việt Nam phạm sai lầm, để Trung Quốc có thể lấy cớ lấn tới và chiếm giữ vị trí giống như họ đã làm với Philippines ở Bãi cạn Scarborough. Do vậy tôi nghĩ chính phủ Việt Nam không dính dáng tới những vụ biểu tình.

VOA: Thưa ông Bower, ông cho rằng chính phủ Việt Nam không có ý định để biểu tình nổ ra. Vậy thì tại sao trong những ngày qua truyền thông trong nước lại được phép đưa tin dồn dập về những sự kiện này?

Bower: Việt Nam không thể trông cậy vào điều gì ngoại trừ việc phơi bày những hành động của Trung Quốc. Rất nhiều người không biết chuyện này nhưng Trung Quốc vẫn đang có những hành động chèn ép tương tự đối với Hàn Quốc. Thực tế là Hàn Quốc từng bắt giữ hơn 300 tàu đánh cá Trung Quốc xâm nhập vùng biển của Hàn Quốc. Và tôi nghĩ rằng hầu hết những nước láng giềng của Trung Quốc đều cố giữ kín chuyện bị Trung Quốc chèn ép và không tường thuật mọi chuyện trên báo đài. Nhưng tôi nghĩ Việt Nam vào lúc này cảm thấy rằng họ phải cho thế giới biết những hệ lụy từ những hành động của Trung Quốc là gì. Đó là lý do vì sao tôi nghĩ lần này có sự minh bạch hơn và Việt Nam nhận ra rằng chỉ ngoại giao song phương thôi sẽ không thể kéo Trung Quốc quay lại.

VOA: Một bài xã luận đăng trên tờ Nhân Dân Nhật Báo của Trung Quốc gợi ý rằng Việt Nam đang dựa vào những cuộc biểu tình chống Trung Quốc làm “con bài mặc cả” trong đàm phán tranh chấp và rằng lối suy nghĩ đó là “ngây thơ.” Và mới đây, Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Trung Quốc phát biểu ở Washington rằng Trung Quốc sẽ không chịu “mất dù chỉ một tấc đất.” Liệu dư luận Việt Nam có thể gây sức ép lên Bắc Kinh?

TS Vũ Tường: Phía đảng Việt Nam thì muốn duy trì quan hệ tốt với Bắc Kinh vì họ trung thành với chủ nghĩa Marx-Lenin và trung thành với sự lãnh đạo của Trung Quốc, nhưng họ không muốn phản đối mạnh mẽ qua kênh đảng nên họ muốn dùng những cuộc biểu tình của dân chúng để tạo thế cho họ nói chuyện được với những lãnh đạo Trung Quốc và thuyết phục lãnh đạo Trung Quốc rút giàn khoan ra khỏi vùng biển của Việt Nam. Chúng ta phải xem là hiệu quả của hành động đó thế nào thì mới có thể nói được cái vấn đề là có ngây thơ hay không. Thì cũng có thể là nó ngây thơ vì những cuộc biểu tình đã vượt quá phạm vi cho phép và dẫn tới thiệt hại tài sản kinh tế nhân mạng của người Trung Quốc, nên thành ra có thể là bây giờ Trung Quốc có thể phải nghĩ lại và họ lại phải chịu đàm phán với Việt Nam. Nhưng mà đó không phải là do chính phủ Việt Nam tính toán trước được mà là do những cuộc biểu tình tự phát đã dẫn đến tình huống đó.

Kurlantzick: Bức xúc của dân chúng Việt Nam sẽ không tác động tới Trung Quốc. Tôi không cho rằng dư luận Việt Nam sẽ khiến Trung Quốc giảm quy mô hoạt động [trên Biển Đông]. Tôi có thể nghĩ ra những việc khác nằm cao hơn trên danh sách. Chẳng hạn như việc kết hợp hoạt động của Việt Nam, Mỹ, Nhật ở Biển Đông; việc các thành viên ASEAN cùng nhau thương nghị quyết liệt hơn; một tuyên bố chung của ASEAN trong một hội nghị đặt ưu tiên đàm phán cho một bộ quy tắc ứng xử; việc Trung Quốc bị tòa án trọng tài xử thua Philippines; hay một sự can thiệp trực tiếp hơn của Mỹ. Có rất nhiều thứ tôi có thể nghĩ ra sẽ buộc Trung Quốc thay đổi lập trường, nhưng tôi không nghĩ dư luận Việt Nam sẽ có tác động đáng kể.

Bower: Việc Trung Quốc đưa giàn khoan là động thái được tính toán rất kỹ. Tôi nghĩ chúng ta đang thấy một gian đoạn mới của ông Tập Cận Bình. Đây rõ ràng không phải là động thái của một mình công ty dầu CNOOC mà được sự chấp thuận ở cấp cao nhất. Tôi nghĩ dư luận Việt Nam thôi không đủ để kéo Trung Quốc quay lại. Tôi nghĩ Việt Nam cũng hiểu rõ Trung Quốc bởi vì hai nước là những “láng giềng có quan hệ tốt” trong quá khứ, gồm cả cấp Đảng. Việt Nam, và tôi nghĩ tất cả chúng ta, đều hiểu rằng sẽ phải cần tới dư luận toàn cầu để đẩy lùi Trung Quốc. Vì Trung Quốc rồi sẽ nhận ra rằng những hành động quyết liệt sẽ làm suy yếu lợi ích an ninh quốc gia của chính mình và hạn chế sự tiếp cận năng lượng, nước, thực phẩm và đường giao thương nếu họ làm xấu đi quan hệ với các nước láng giềng ở Biển Đông và những nước lân cận.

VOA: Sự kiện giàn khoan này sẽ ảnh hưởng ra sao đến những phe nhóm chính trị trong nội bộ lãnh đạo Việt Nam? Liệu sự kiện này sẽ đánh dấu một sự đổi chiều trong chính sách của Việt Nam liên quan đến tranh chấp lãnh hải với Trung Quốc?

Bower: Cũng khó nói. Có những phe nhóm chính trị trong nội bộ chính phủ Việt Nam. Trong trường hợp này, quan trọng nhất là nhóm có chủ trương dân tộc là nhóm đang lo ngại nhiều hơn trước những đòi hỏi đầy tham vọng của Trung Quốc. Tôi nghĩ hành động của Trung Quốc như việc đặt giàn khoan dầu trên thềm lục địa của Việt Nam sẽ gây tổn hại cho phe thân Trung Quốc và khiến phe này co cụm lại trong chính trường Việt Nam.

TS Vũ Tường: Tôi nghĩ là nếu có sự đổi chiều trong chính sách của Việt Nam thì trước hết nó phải thay đổi cán cân quyền lực trong nội bộ lãnh đạo Việt Nam. Phe thân Trung Quốc, phe bảo thủ thì cái quyền lực của họ phải giảm đi thật nhiều hoặc là họ mất quyền lực thì chính sách mới có thể thay đổi. Còn nếu không thì tôi nghĩ họ vẫn muốn duy trì chính sách cũ từ trước đến nay là bảo vệ quan hệ tốt giữa Việt Nam với Trung Quốc, mặc dù có thể là mất đi một số quyền lợi về kinh tế cũng như là bị đe dọa về mặt an ninh.

Xem thêm…

Theo boxitvn

Theo boxitvn

TMSS: Giữa lúc như thế này ngoài việc sử dụng nội lực cũng rất cần liệp hợp quốc tế mới có thể đứng vững!!!

Ảnh minh họa - nguồn internet

Hoàng Mai

Bằng việc đưa giàn khoan HD-981 vào khu vực Quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam, nằm sâu trong vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý, China đã thực sự xâm lược Việt Nam. Quan hệ Việt Nam-China thực sự đã chuyển sang một giai đoạn mới. 

Việc Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, tại Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 24 tổ chức tại Myanmar, ngày 11/5, đã có bài phát biểu cứng cỏi tố cáo trực tiếp đối với China được xem là một cơ hội vàng để từng bước vứt bỏ quan hệ “4 tốt và 16 chữ vàng”.

Trong khi chưa xây dựng một liên minh Việt-Mỹ, hay liên minh Việt-Nhật-Mỹ, thì trong điều kiện hiện nay, sự cần thiết phải thiết lập liên minh quân sự Việt-Nhật.

Ngày 17.5.2014, trong một bài viết tựa đề: “Nhật Bản sửa Hiến pháp, Trung Quốc lo ngại”(*), đăng trên báo điện tử “Một thế giới”, Thủ tướng Nhật Bản, ông Shinzo Abe nói: “Chúng tôi sẽ tạo ra các cơ cấu pháp lý trong nước để có những phản ứng liền mạch. Trong thế giới ngày nay, một quốc gia không thể tự bảo vệ nền hòa bình của mình được”.

Chúng ta đều biết, Nhật Bản là một cường quốc về kinh tế, chỉ xếp thứ 2 sau Mỹ trong hơn 30 năm, từ cuối những năm 1970 đến năm 2010, mới nhường lại vị trí này cho China, trong khi China có dân số hơn Nhật Bản khoảng 11 lần. Mặc dù vậy, người Nhật vẫn cho rằng “Trong thế giới ngày nay, một quốc gia không thể tự bảo vệ nền hòa bình của mình được”, quả thật, tầm nhìn của người Nhật luôn luôn đi trước thời đại và đưa Nhật trở thành cường quốc được thế giới nể trọng.

Cũng bài báo này cho biết: 

“Một số quan chức cao cấp Nhật Bản đã đề cập đến khả năng nước này có thể sẽ thực hiện quyền tự vệ tập thể với các nước khác ngoài Mỹ, bao gồm Philippines, Việt Nam, Malaysia và Indonesia”.

Vậy thì tại sao, không hình thành một liên minh quân sự Việt-Nhật?

1. Cơ sở để hình thành Liên minh quân sự Việt-Nhật (cần công khai, không còn bị quan hệ Việt Nam-China chi phối).

- Cả Việt Nam và Nhật Bản đang có nguy cơ bị China xâm lược, sự cần thiết lập liên minh nhằm hỗ trợ để bảo toàn lãnh thổ, lãnh hải của mỗi nước.

- Đảm bảo an toàn hàng hải qua Biển Đông, vì cả hai nước cần tuyến vận chuyển hàng hải này đến các nước Tây Á, châu Phi và Châu Âu.

- Trao đổi, hợp tác nâng cao kinh nghiệm, năng lực trong huấn luyện, cũng như trao đổi công nghệ và công nghiệp quốc phòng giữa hai nước, vân vân…

2. Lợi ích của Liên minh quân sự Việt-Nhật nhìn từ phía Việt Nam.

- Nhật Bản cung cấp, tài trợ, bán cho Việt Nam những thiết bị quân sự được sản xuất tại Nhật Bản.

- Nhật Bản hỗ trợ Việt Nam về tài chính trong trường hợp chiến tranh xẩy ra và kéo dài.

3. Đâu là rào cản hiện nay đối với Liên minh quân sự Việt-Nhật?

Nếu như cứ nhìn cái cách mà người Tàu mua chuộc khắp thế giới, ta không khó để hình dung, những cán bộ cao cấp Việt Nam từ lâu (thời điểm từ HỘI NGHỊ THÀNH ĐÔ, tháng 9/1990) đã bị Bắc Kinh mua chuộc, khống chế bằng nhiều hình thức, thủ đoạn khác nhau. Việc cắt đất biên giới cho Bắc Kinh đều có lý do và đưa vào thế “há miệng mắc quai”... Vì vậy, không thể một sớm, một chiều mà lãnh đạo Việt Nam hiện nay thoát ra khỏi sự ràng buộc đối với Bắc Kinh. Ngay cả một vài nhân vật liên quan đến HỘI NGHỊ THÀNH ĐÔ vẫn còn.

Quan hệ Việt Nam-China có nhiều góc khuất, tế nhị, lãnh đạo Việt Nam hiện nay rất sợ bị Bắc Kinh công bố…

Mặc dù vậy, chúng ta hy vọng, một liên minh toàn diện Việt-Mỹ cũng như liên minh Việt-Nhật-Mỹ sẽ được hình thành trong tương lai.

(*) http://motthegioi.vn/tieu-diem/nhat-ban-sua-hien-phap-trung-quoc-lo-ngai-71913.html

17.5.2014

H.M

Tác giả gửi BVN

Nhật Bản sửa Hiến pháp, Trung Quốc lo ngại

Đăng Bởi Một Thế Giới - 07:50 17-05-2014

Khi  giải thích về kế hoạch sửa Hiến pháp, nhằm cho phép Nhật Bản có thể thực hiện quyền tự vệ tập thể, Thủ tướng Shinzo Abe không hề đề cập trực tiếp đến Trung Quốc. Nhưng theo báo Asahi Shimbun, Bắc Kinh rõ ràng là mối đe dọa tiềm tàng trong sự bận tâm của ông Abe.

“Chúng tôi sẽ tạo ra các cơ cấu pháp lý trong nước để có những phản ứng liền mạch. Trong thế giới ngày nay, một quốc gia không thể tự bảo vệ nền hòa bình của mình được”, ông Abe nói tại cuộc họp báo ngày 15.5, giải thích lý do tại sao sự thay đổi trong cách diễn giải Hiến pháp là cần thiết.

 

Nhật Bản nhắm đến đối tượng là Trung Quốc

Bóng dáng của Trung Quốc cũng xuất hiện đậm nét, khi ông Abe giải thích sự cần thiết trong việc đối phó với các tình huống xảy ra ở “vùng xám”. Hiện nay Nhật Bản chưa có một khung pháp lý để triển khai lực lượng tự vệ ở khu vực đó.

“Có thể có khả năng một nhóm vũ trang cải trang thành ngư dân đổ bộ lên một trong những hòn đảo xa xôi hẻo lánh của Nhật Bản. Chúng tôi sẽ tiếp tục tăng cường phản ứng nhằm chống lại một tình huống ở “vùng xám” tương tự như thế”, ông Abe đưa ra một ví dụ minh họa với hàm ý rõ ràng đang nhắc đến quần đảo tranh chấp Điếu Ngư/Senkaku.

Mặc dù ông Abe không hề nêu lên cái tên Trung Quốc trong các phát ngôn của mình, Ban cố vấn về Tái cấu trúc Cơ sở pháp lý cho an ninh Nhật Bản  nhắc đến ngân sách quân sự của Trung Quốc: “Nó (ngân sách) đã được tăng lên gấp 4 lần trong một thập kỷ qua, và con số công bố công khai trong năm tài chính này là 118 tỉ USD, gấp 3 lần chi tiêu quốc phòng của Nhật Bản”.

Bản báo cáo cũng kêu gọi xem xét lại các biện pháp để đối phó với trường hợp các tàu ngầm nước ngoài xâm nhập vào vùng biển Nhật Bản và từ chối các yêu cầu rời khỏi. Điều này là một tham chiếu rõ ràng tới tần suất hoạt động ngày càng tăng của tàu ngầm Trung Quốc.

Không những muốn thay đổi cách diễn giải Hiến pháp để có thể đưa quân ra tham chiến ở nước ngoài, Tokyo còn đang có kế hoạch thay đổi Luật về Cục phòng vệ (SDF) để cho phép SDF được sử dụng nhiều loại vũ khí hơn trong việc đối phó với các tình huống như vậy.

Trong cách giải thích Hiến pháp hiện hành, Nhật Bản bị cấm thực hiện quyền tự vệ tập thể.

Một số quan chức cao cấp Nhật Bản đã đề cập đến khả năng nước này có thể sẽ thực hiện quyền tự vệ tập thể với các nước khác ngoài Mỹ, bao gồm Philippines, Việt Nam, Malaysia và Indonesia.

Lực lượng phòng vệ Nhật Bản trong một cuộc tập trận. Ảnh: AP

Ông Abe khẳng định lập trường của mình là việc thay đổi cách diễn giải Hiến pháp không có nghĩa là Nhật Bản sẽ ngay lập tức đưa quân ra chiến trường. Tuy nhiên, với tình hình căng thẳng giữa Việt Nam và Trung Quốc khi Bắc Kinh đưa giàn khoan Haiyang Shiyou 981 vào vùng đặc quyền kinh tế Việt Nam, Nhật Bản có thể sẽ phải giúp đỡ Việt Nam nếu Tokyo quyết định mở rộng quyền tự vệ tập thể.

TrungQuốc lo ngại

Ngay sau tuyên bố của Thủ tướng Shinzo Abe, Trung Quốc và Hàn Quốc đã lên tiếng bày tỏ sự lo ngại.

“Các nước châu Á, bao gồm Trung Quốc, và cộng đồng quốc tế có đủ lý do để cảnh giác về ý định thực sự của Nhật Bản”, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh cho biết trong cuộc họp báo ngày 15.5.

Cùng ngày, một quan chức cao cấp của Bộ Ngoại giao Trung Quốc nói với tờ Asahi Shimbun, rằng quyết định của ông Abe thay đổi cách giải thích truyền thống về Hiến pháp hòa bình của Nhật Bản, sẽ có thể ảnh hưởng tới tình hình an ninh hiện nay ở khu vực Đông Á.

Tuy nói như vậy, nhưng Bắc Kinh cũng biết rằng việc Nhật Bản thay đổi chính sách an ninh là việc “chẳng chóng thì chầy”.

Khi chính quyền của ông Abe cập nhật Hướng dẫn chương trình quốc phòng hồi năm ngoái, trong đó có đề cập đến các biện pháp đối phó với khả năng quân sự ngày càng tăng của Trung Quốc, một chuyên gia tại Học viện Khoa học xã hội Trung Quốc đã dự đoán rằng “mục tiêu tiếp theo của Thủ tướng Abe là có được quyền tự vệ tập thể”.

Hoài Anh

(Theo Asahi Shimbun)

Nguồn: motthegioi.vn

Xem thêm…