Home » Suy Tư
"Nền tảng triết học sai lầm sẽ làm sụp đổ tòa lâu đài pháp lý.”
18:05 |TMSS: Một bài viết rất có ý nghĩa và đáng để chúng ta suy nghĩ về xã hội hiện tại. Đọc tới câu: "nền tảng triết học sai lầm sẽ làm sụp đổ tòa lâu đài pháp lý.” tôi hiểu tại sao xã hội mình xuống cấp trầm trọng và tại sao nhà nước yêu cầu các chủng viện hoặc học viện Công Giáo phải dạy triết Max-Lê và tư tưởng Hồ Chí Minh. Rất may, trong các nôi học thuật Công Giáo này nhà nước không áp đặt hoặc chi phối được, nhưng để gột rửa những gì đã được dạy trong bậc đại học thật là cực nhọc. Rất may, trong hệ thống học thuật Công Giáo này, người học được học nhiều tư tưởng và trường phái triết học khác nhau trước khi học thần học. Ước mong một ngày nào đó, mỗi sinh viên cũng được tiếp cận như thế để có một lối nhìn và phán đoán đúng đắn hơn. Để được như thế, vai trò của những người thầy là tối quan trọng, đặc biệt, trong xã hội Việt Nam hiện tại!
-------------------------------------------
Ls Lê Công Định
Tôi
nghĩ ai trong đời cũng đều có một người thầy mình quý trọng nhất. Trong
học trình từ lúc niên thiếu đến tận bây giờ, tôi may mắn gặp nhiều
người thầy xuất sắc, song dấu ấn lớn để lại trên sự nghiệp của tôi có lẽ
là từ Tiến sĩ Võ Phúc Tùng. Tôi gặp thầy khi đã tốt nghiệp cử nhân luật
ở trường Đại học Pháp lý Hà Nội, nhưng kiến thức lãnh hội nơi đó luôn
làm tôi ngờ vực, bởi các thầy cô đứng lớp hầu hết chỉ vừa tốt nghiệp cử
nhân, mà kiến thức của họ chỉ loay hoay như gà mắc tóc trong những quan
niệm luật pháp học từ các trường luật Liên Sô và các nước XHCN Đông Âu
mà thôi. Thực tế đã minh chứng các quan niệm luật pháp được xây dựng trên chủ thuyết Marx-Lenin chỉ còn tìm thấy ngày nay ở sọt rác lịch sử, bởi chúng không chỉ lầm lạc mà còn sáo rỗng. Đáng thương cho những trường luật nào trên trái đất này vẫn còn ngày đêm gõ mõ tụng mớ kinh mụ mị đó. Bởi thế, mỗi khi nghe nói ai là “tiến sĩ luật XHCN”, tôi đều tránh bàn về học thuật với họ, vì không muốn báng bổ công trình học hành của mình.
Thầy Võ Phúc Tùng hoàn thành chương trình cử nhân, cao học và tiến sĩ môn tư pháp tại Đại học Luật khoa Sài Gòn. Thầy là người cuối cùng được trao văn bằng Tiến sĩ tại Việt Nam Cộng Hòa vào ngày 22/4/1975, khi ngoài cửa ngỏ Sài Gòn quân đội đang chuẩn bị trận đánh tử thủ. Do chương trình nghiên cứu bậc tiến sĩ của thầy vừa công phu vừa kéo dài, nên thầy đã được bổ nhiệm làm giảng sư trong nhiều năm trước đó tại các Đại học Luật khoa Sài Gòn, Đại học Luật khoa Cần Thơ và Học viện Quốc gia Hành chánh.
Đề tài luận án tiến sĩ luật của Tiến sĩ Võ Phúc Tùng là “Les droits de la personne humaine sur son corps” (Quyền của con người trên thân thể của mình), được viết và đệ trình bằng tiếng Pháp trước một hội đồng giám khảo gồm các vị giáo sư luật trứ danh của Việt Nam Cộng Hòa. Đó là một đề tài rất khó trong lĩnh vực tư pháp (droit privé). Điều làm tôi kinh ngạc là mãi đến tháng 11/1993 tại Pháp mới có một luận án tiến sĩ luật khác được viết hoàn tất và đệ trình bởi một học giả Pháp là bà Irma Arnoux, với tựa đề hoàn toàn tương tự bản luận án của Tiến sĩ Võ Phúc Tùng, là “Les droits de l’être humain sur son corps” (trong tiếng Pháp, “la personne humaine” và “l’être humain” đồng nghĩa với nhau).
Cả hai học giả đều xác định, phân tích và giải quyết thành công những vấn đề pháp lý tương tự nhau, nhưng thầy tôi đi trước bà Arnoux hơn 18 năm. Nói như vậy để thấy rằng, nền luật pháp và hệ thống học thuật làm nền tảng cho nó tại miền Nam Việt Nam trước 1975 đã rất phát triển và hoàn toàn có thể sánh vai với bất kỳ hệ thống luật pháp Tây phương hiện đại nào đương thời. Tiếc thay, sau gần 40 năm kể từ ngày đó, ở Việt Nam bây giờ người ta vẫn cứ loay hoay với bao chương trình “cải cách tư pháp”, mà vẫn chưa thấy cách nào để cải!
Sau năm 1975, trường luật Sài Gòn bị giải tán, thầy tôi trở thành giảng viên môn Pháp văn kinh tế tại Đại học Kinh tế TPHCM cho đến năm 1984. Do chán ngán với lối giảng dạy tại đại học Việt Nam bấy giờ, thầy tôi bỏ dạy ra ngoài sửa đồng hồ kiếm sống và nuôi đàn con thơ sau này đều thành đạt. Nhắc lại chuyện bi hài ấy, thầy thường nói với tôi: “Học đến bậc tiến sĩ ngày xưa khó khăn như vậy mà tôi còn thành công, huống chi làm những việc tay chân lặt vặt để sống qua ngày!” Câu nói đó là bài học tôi mang theo đến tận hôm nay.
Vài năm sau, thầy chuyển sang dạy kèm Pháp văn tại tư gia. Nhờ vậy, năm 1991 tôi có cơ duyên gặp và theo học thầy môn Pháp văn. Dù tôi đã học tiếng Pháp từ nhỏ và có chút căn bản vững vàng, thầy Tùng vẫn yêu cầu tôi học lại từ đầu với quyển sách “Cours de langue et de civilisation francaises” của tác giả Mauger. Từ quyển sách căn bản đó, thầy chuyển dần sang những sách văn chương Pháp thế kỷ 18 và 19. Chính thầy đã mở ra cho tôi bầu trời văn chương Pháp tuyệt đẹp mà tôi vẫn còn giữ thói quen đọc đến ngày nay.
Cũng từ năm 1991 tôi theo học văn bằng cử nhân thứ hai tại Khoa Luật của Đại học Tổng hợp, nơi Tiến Sĩ Võ Phúc Tùng được mời giảng các môn luật căn bản và nâng cao. Năm 1994, thầy bắt đầu dạy riêng cho tôi tại nhà các môn luật học vốn được giảng tại ban cử nhân của các trường luật Pháp. Thầy trò dạy và học với nhau bằng tiếng Pháp. Chính quãng thời gian này đã ghi đậm dấu ấn của thầy trên con đường học thuật của tôi. Nhờ đó mà khi sang Pháp học chương trình cao học luật tại Đại học Panthéon-Assas (Paris 2) vào năm 1998 tôi đã không gặp bất kỳ trở ngại nào.
Ngày đến chào từ biệt thầy Võ Phúc Tùng để đi Pháp học, thầy dặn tôi nhớ ghi danh các khóa giảng về triết học ở Paris, vì triết lý là nền tảng của luật pháp. Thầy bảo, “nếu chỉ làm luật sư kiếm tiền, anh không cần học triết, nhưng tôi biết anh muốn thay đổi hệ thống luật pháp này, nên tôi khuyên anh phải học thêm triết học ở Tây phương, vì nền tảng triết học sai lầm sẽ làm sụp đổ tòa lâu đài pháp lý.” Lời dạy đó của thầy mãi mãi tôi không được phép quên. Thầy còn nói, “anh là người học trò tôi ưng ý và tự hào nhất, mai này anh thành công, tôi sẽ được người đời nhớ vì “danh sư xuất cao đồ”, ráng mà giúp nước!” Tôi xin thầy tấm hình, trong đó Giáo sư Vũ Văn Mẫu khoác trên người thầy tôi áo mão của vị tiến sĩ mới khi thầy vừa nhận văn bằng Tiến sĩ luật năm 1975. Tôi giải thích, “con sẽ nhìn hình thầy mà làm gương để cố gắng học hành nơi xứ người.”
Chuyện như mới vừa hôm qua song đã tròn 16 năm, từ ngày 20/11/1998. Dù về sau tôi có dịp gặp gỡ và học với nhiều vị giáo sư danh tiếng ở các đại học Pháp và Mỹ, song thầy Võ Phúc Tùng vẫn mãi là bậc thầy tôi tôn kính nhất, vì thầy đã mở ra cho tôi nhiều chân trời phía trước.
Thôi đừng nói nữa, thế giới này bị ngập trong lời nói đủ rồi
17:19 |Thôi đừng nói nữa, thế giới này bị ngập trong lời nói đủ rồi
Phi Tuyết
Nếu trên đời này có thứ gì rẻ tiền nhất nhưng cũng đắt giá nhất, thì
đó chính là lời nói. Chắc chắn là như thế, sẽ không có câu trả lời nào
chuẩn xác hơn. Tại sao? Tại vì lời nói là thứ ai cũng có nhưng không
phải ai cũng biết cách dùng. Là thứ thường thì vô dụng nhưng đôi lúc lại
là thứ vũ khí sát thương mạnh mẽ và là phương thuốc thần kỳ diệu chữa
lành những tổn thương.
Lời nói là thứ có sẵn ta nghe mỗi ngày, đọc mỗi ngày, thấy mỗi ngày
nhiều đến mức sau một ngày ta chẳng nhớ được mấy câu cả. Có những người
nhìn thì thấy thật thú vị nhưng chỉ cần qua vài lần nói chuyện ta sẽ
không muốn gặp họ nữa. Đúng thế, lời nói chính là vũ khí, chính là một
tác nhân làm nên con người, tiếc rằng không mấy ai trong chúng ta có đủ
nội lực để sử dụng thứ vũ khí đó cho hiệu quả và ý nghĩa. Nên hôm nay,
thay vì kêu gọi mọi người hãy sử dụng lời nói như thế nào tôi xin được
khuyên mọi người: thôi đừng nói nữa.
Tại sao? Tại vì lời nói là thứ dễ dàng quá, người ta có thể nói mà
chả cần suy nghĩ, người ta có thể nói mà chả biết đang nói gì, chả cần
quan tâm nói để làm gì có tác dụng gì. Người ta thường chỉ nói cho sướng
cái miệng thôi, nói cho thiên hạ biết mình không bị câm (?). Một công
ty mà nhân viên chỉ nói mà không làm là một công ty sẽ sớm lụn bại, một
xã hội ai cũng nói nói nói mà chẳng mấy ai làm được gì cụ thể là một xã
hội bỏ đi. Xã hội này đang cần rất nhiều thứ, nhưng không cần những lời
nói vô nghĩa nữa. Không cần những lời phê phán, hứa hẹn hay những lời vẽ
vời mơ mộng. Không cần những lời chê bai, đánh giá, cam kết, chào hàng
hay thề non hẹn biển. Xã hội này cần một thứ cao cấp hơn, đáng giá hơn
mà mọi người nên tập trung vào: đó là HÀNH ĐỘNG.
Hành động, hành động và hành động. Đó mới là thứ giá trị, đó mới là
thứ tạo nên những thay đổi, đó mới là thứ làm nên giá trị một con người,
đó mới là thứ người ta cần phải chú tâm, dốc sức, lan truyền và dành
mọi nguồn năng lượng cho nó.
Thế giới này được tạo ra từ những ý tưởng và hành động, không phải là
lời nói suông. Người ta hơn nhau không phải ở ước mơ và kế hoạch, mà là
ở hành động. Khi đến cuối đời nhìn lại, đa phần người ta tiếc vì mình
đã không hành động đủ nhiều, hơn là ao ước mình hành động ít đi (hành
động ở nghĩa này không mang nghĩa làm việc mà mang những nghĩa khác:
trải nghiệm, yêu thương, quan tâm, chia sẻ…) Nếu bạn đánh giá người
khác, muốn chính xác, phải dựa vào hành động của anh ta, chứ không phải
những lời nói anh ta nói ra mỗi ngày.
Một doanh nghiệp, một doanh nhân muốn đóng góp xây dựng xã hội, hãy
chứng minh bằng hành động, chứ không phải những kế hoạch, dự án treo đầy
trên giấy, trong văn phòng, trong hộc tủ. Một chính quyền muốn được
người dân yêu mến và tin tưởng thì buộc phải hành động, chứng mình đường
lối của mình, chính sách của mình bằng những bước đi cụ thể, hành động
cụ thể chứ không phải những lời hứa hẹn, những buổi đại hội lê thê,
những bài diễn văn gây mê hay những cuộc bỏ phiếu tín nhiệm lãng nhách.
Không, mọi người cần phải hành động, đừng chờ đợi nữa, đừng trì hoãn
nữa, đừng biện minh hay lý do nữa.
Nếu bạn muốn thay đổi cuộc sống nhàm chán hiện tại ư? Hãy hành động,
hãy viết cho nó một kịch bản và làm ngay, thay đổi một công việc, một
chỗ ở, thay đổi những người bạn, người yêu, xây dựng những thói quen… Gì
cũng được, nhưng đừng ngồi đó tưởng tượng nữa, hãy bắt tay vào hành
động ngay đi.
Nếu bạn muốn trở thành người hiểu biết, thông tuệ và khôn ngoan, hãy bắt đầu học hỏi, hãy bắt đầu đọc sách, làm quen những người bạn giỏi giang và học hỏi từ họ đồng thời không ngừng học hỏi từ mọi người, mọi nơi, mọi thời điểm trong cuộc đời. Đừng ngồi một chỗ ôm mớ tin tức giật gân mông ngực mà mong mình là người hiểu biết.
Nếu bạn muốn cải thiện mối quan hệ hiện tại với người yêu hay vợ chồng mình. Hãy hành động ngay đi. Thể hiện bằng những hành động, những cử chỉ yêu thương đã biến mất từ lâu, bắt đầu giao tiếp với nhau bằng cuộc nói chuyện và cùng nhau đề ra những giải pháp để hiện thực hóa chúng. Có nghĩa lý gì khi mỗi người đều ôm những tâm sự và kì vọng trong lòng về đối phương mà không chịu thể hiện ra để rồi chết đi với chúng. Thật vô nghĩa. Nên đừng chờ đợi từ ai đó một lời xin lỗi hay lời cảm ơn, hãy hành động trước đi, trước cả khi lý trí và cái sĩ diện kịp ngăn mình lại.
Nếu bạn muốn bắt đầu một công việc kinh doanh, hãy mau hành động, để dành tiền, nung nấu một ý tưởng, kiếm bạn đồng hành, lập kế hoạch, đi học những điều cần thiết để có thể thực hiện ý tưởng đó. Đừng ngồi đó năm dài tháng rộng nhìn người khác khởi nghiệp rồi ao ước, rồi giá như, rồi thở dài. Cuộc đời dài bao lâu cho những cái thở dài?
Nếu bạn muốn đi du lịch, hãy nghĩ đến nó ngay từ lúc này và bắt đầu hành động, để dành tiền, rủ bạn bè, làm sẵn giấy tờ, lập danh sách những nơi muốn đi, học ngoại ngữ, săn vé giá rẻ… Có cả ngàn công việc để bạn chuẩn bị sẵn sàng cho bất cứ điều gì bạn muốn làm, hãy làm đi, đừng ngồi like những chuyến đi của người khác rồi ao ước được như họ.
Nếu bạn muốn có một thân hình đẹp, muốn mặc đồ bikini dạo bước trên cát trắng biển xanh nắng vàng, hãy hành động đi, bớt nhậu nhẹt bia bọt lại ngay, đăng ký những buổi tập thể dục, tham gia một môn thể thao, in hình mẫu thần tượng treo đầy trong nhà làm động lực… Có rất nhiều cách để bạn đạt được mong muốn đó nhưng không bao giờ có cách nào đơn giản kiểu ngủ đến trưa, nhậu thả ga, nằm ườn xem tivi, chat chit lại khiến bạn có được thân hình bạn muốn.
Mọi người, bất cứ ai cũng đều có thể đạt được điều họ muốn, nếu họ chịu trả giá cho điều đó. Bạn cũng vậy mà tôi cũng vậy. Và cái giá không phải khi nào cũng bằng tiền, nhưng bằng những hành động cụ thể. Phải hành động, hành động, hành động không ngừng thì bạn mới tạo nên được giá trị, cho bản thân, cho xã hội, cho thế giới.
Nếu bạn muốn trở thành người hiểu biết, thông tuệ và khôn ngoan, hãy bắt đầu học hỏi, hãy bắt đầu đọc sách, làm quen những người bạn giỏi giang và học hỏi từ họ đồng thời không ngừng học hỏi từ mọi người, mọi nơi, mọi thời điểm trong cuộc đời. Đừng ngồi một chỗ ôm mớ tin tức giật gân mông ngực mà mong mình là người hiểu biết.
Nếu bạn muốn cải thiện mối quan hệ hiện tại với người yêu hay vợ chồng mình. Hãy hành động ngay đi. Thể hiện bằng những hành động, những cử chỉ yêu thương đã biến mất từ lâu, bắt đầu giao tiếp với nhau bằng cuộc nói chuyện và cùng nhau đề ra những giải pháp để hiện thực hóa chúng. Có nghĩa lý gì khi mỗi người đều ôm những tâm sự và kì vọng trong lòng về đối phương mà không chịu thể hiện ra để rồi chết đi với chúng. Thật vô nghĩa. Nên đừng chờ đợi từ ai đó một lời xin lỗi hay lời cảm ơn, hãy hành động trước đi, trước cả khi lý trí và cái sĩ diện kịp ngăn mình lại.
Nếu bạn muốn bắt đầu một công việc kinh doanh, hãy mau hành động, để dành tiền, nung nấu một ý tưởng, kiếm bạn đồng hành, lập kế hoạch, đi học những điều cần thiết để có thể thực hiện ý tưởng đó. Đừng ngồi đó năm dài tháng rộng nhìn người khác khởi nghiệp rồi ao ước, rồi giá như, rồi thở dài. Cuộc đời dài bao lâu cho những cái thở dài?
Nếu bạn muốn đi du lịch, hãy nghĩ đến nó ngay từ lúc này và bắt đầu hành động, để dành tiền, rủ bạn bè, làm sẵn giấy tờ, lập danh sách những nơi muốn đi, học ngoại ngữ, săn vé giá rẻ… Có cả ngàn công việc để bạn chuẩn bị sẵn sàng cho bất cứ điều gì bạn muốn làm, hãy làm đi, đừng ngồi like những chuyến đi của người khác rồi ao ước được như họ.
Nếu bạn muốn có một thân hình đẹp, muốn mặc đồ bikini dạo bước trên cát trắng biển xanh nắng vàng, hãy hành động đi, bớt nhậu nhẹt bia bọt lại ngay, đăng ký những buổi tập thể dục, tham gia một môn thể thao, in hình mẫu thần tượng treo đầy trong nhà làm động lực… Có rất nhiều cách để bạn đạt được mong muốn đó nhưng không bao giờ có cách nào đơn giản kiểu ngủ đến trưa, nhậu thả ga, nằm ườn xem tivi, chat chit lại khiến bạn có được thân hình bạn muốn.
Mọi người, bất cứ ai cũng đều có thể đạt được điều họ muốn, nếu họ chịu trả giá cho điều đó. Bạn cũng vậy mà tôi cũng vậy. Và cái giá không phải khi nào cũng bằng tiền, nhưng bằng những hành động cụ thể. Phải hành động, hành động, hành động không ngừng thì bạn mới tạo nên được giá trị, cho bản thân, cho xã hội, cho thế giới.
Đến một ổ bánh mì người ta muốn ăn cũng phải trả giá. Vậy mà nhiều
người muốn thành công lại chẳng muốn trả bất cứ giá gì. Giá cho một ổ
bánh mì là tiền, điều đó thật đơn giản. Nhưng cái giá cho thành công chỉ
có thể là hành động. Hành động càng nhiều tức trả giá càng nhiều, càng
xứng đáng thì thành công bạn có thể đạt được lại càng lớn.
Để trở thành người hiểu biết bạn phải trả giá bằng những giờ vô nghĩa
chát chít ngày đêm tán phét với bạn bè, những giờ nằm dài trên sopha
xem bộ phim ướt át, những chương trình truyền hình thực tế sắp đặt,
những cuộc nhậu nhẹt vô bổ và thay vào đó bằng những hành động “khó khăn
vất vả” như đọc sách, như tham gia các khóa học, như tự mình tìm hiểu
về những thứ bạn quan tâm, như làm việc không công cho người khác để học
hỏi từ họ.
Bạn hoàn toàn có thể có một thân hình tuyệt đẹp và một cơ thể khỏe
mạnh nếu bạn chịu trả giá cho những giờ tập luyện vất vả, những món ăn
thanh đạm và một lối sống khoa học thay vì việc ăn uống bù khú, ngủ vùi
tới trưa hay cảm giác đê mê những điếu thuốc, ly rượu mang lại.
Bạn cũng hoàn toàn có thể có một gia đình hạnh phúc nếu bạn biết hi
sinh thời gian đang dành cho những mối quan hệ bên ngoài, thời gian cho
công việc để chú tâm hơn đến tâm tư tình cảm của những người trong gia
đình.
Xin dám khẳng định, để đạt được thành công, bất kể trong lĩnh vực gì:
công việc, gia đình, đời sống tình cảm, đời sống xã hội, sức khỏe hay
đam mê… mọi thứ, bạn cần phải trả cho nó một cái giá xứng đáng, bằng
những hành động cụ thể. Phải hành động và hành động. Không thể không mua
vé số mà mong ngày trúng số. Không thể mong có được những thứ không ai
có mà không chịu làm gì cả.
“Hãy học khi người khác ngủ
Lao động khi người khác lười nhác
Chuẩn bị khi người khác chơi bời
Và bạn sẽ có giấc mơ khi người khác chỉ ao ước.” – William Arthur Ward
Lao động khi người khác lười nhác
Chuẩn bị khi người khác chơi bời
Và bạn sẽ có giấc mơ khi người khác chỉ ao ước.” – William Arthur Ward
Ngủ, lười nhác hay chơi bời là những việc rất dễ dàng, ai trong chúng
ta không đã từng hay đang sống một cuộc sống như thế. Cuộc sống “để mai
tính”. Thậm chí đến mơ ước là một việc dễ dàng mà nhiều người còn không
làm được, không có ước mơ gì, không có mộng tưởng gì, thì lấy gì mà
hành động đây. Vậy nên có một ước mơ cũng có thể xem như bước hành động
cần thiết đầu tiên bạn có thể làm. Khi tôi nói tôi có một ước mơ, nhiều
người cho rằng tôi may mắn, họ nói rằng tôi thật may mắn khi biết mình
muốn gì (?) Đúng thế, nhiều người hơn nhau chỉ vì họ biết mình muốn gì.
Nhưng nó không có nghĩa là may mắn. May mắn phải là những cơ hội khách
quan mình có được mà người khác không thể có. Còn mơ ước là thứ hoàn
toàn chủ quan cơ mà.
Tại sao tôi lại được cho là may mắn chỉ vì tôi đã chịu bỏ thời gian
nghĩ về cuộc sống của mình, nghĩ về mục tiêu của cuộc đời mình, nghĩ về
những gì mình yêu thích. Tại sao khi người khác lười biếng nghĩ về cuộc
đời họ thì lại được cho rằng họ kém may mắn hơn? Tại sao lại đổ lỗi cho
thần may mắn một thứ trong tầm tay mình có thể làm được? May mắn không
làm nên nhiều sự thay đổi tích cực. Người trúng số thường làm tan biến
số tiền họ trúng được rất nhanh. Một chàng trai xấu xí lấy được cô vợ
đẹp không phải do may mắn, nhưng là do họ đã cố gắng để có được điều đó.
Đôi khi là cố gắng bộc lộ bản chất tốt đẹp của bản thân, bộc lộ tâm
hồn, đôi khi là cố gắng làm việc gầy dựng một tài sản vững chắc đủ để cô
gái chấp nhận lấy anh ta làm vợ… Bất cứ sự thành công nào trên đời, đều
không hoàn toàn nhờ may mắn, nhưng không sự thành công nào lại không
đến từ những hành động cụ thể.
Còn bạn thì sao? Bạn có muốn thành công không? Bạn có đang nói nhiều
hơn hành động? Nếu có, hãy dừng lại ngay, thời gian để nói, hãy dùng để
hành động. Suy nghĩ là một dạng của hành động, quan sát, chiêm nghiệm là
một dạng của hành động. Ghi chép là một hành động đơn giản nhưng hiệu
quả tuyệt vời. Đọc sách là một hành động không thể thiếu của mọi nền văn
minh. Thậm chí, thay đổi những lời nói, lời viết mình nói viết ra mỗi
ngày, cũng là một dạng hành động. Biến lời nói trở thành hành động, đừng
để lời nói chỉ là lời nói, nói xong là tan biến vào hư vô.
Có bao nhiêu người trong chúng ta viết status chia sẻ tâm trạng của
mình với mọi người mỗi ngày? Chắc chắn là rất nhiều. Vậy, có bao nhiêu
người thường xuyên hay thỉnh thoảng đọc lại những điều mình đã viết,
nghĩ lại những điều mình đã nói? Tôi không dám chắc có nhiều người làm
điều đó. Tại sao? Tại vì những gì chúng ta viết, hay chúng ta nói ra mỗi
ngày, nó không mang nhiều giá trị, không mang nhiều ý nghĩa, nó nhàm
chán và quá đỗi bình thường. Và vì chính chúng ta xem thường những gì
chúng ta đã nói, sẽ nói, chúng ta thấy nó chẳng có gì hay ho hay hấp dẫn
đến mức đáng được xem lại, thì cho hỏi liệu người khác có thèm để ý đến
những lời nói, những lời viết của chúng ta không? Ta còn thấy chúng
nhàm chán thì ai mà thấy chúng hấp dẫn cho được?
Một trong những cái hay của nút like, đó là nó khiến cho mỗi người
chúng ta cảm thấy mình thu hút, cảm thấy mình quan trọng. Ai cũng thích
những gì mình viết được nhiều like, được nhiều người đồng tình và yêu
thích. Nhưng những gì chúng ta nói ra, lại hoàn toàn ngược lại khi ta
viết những điều vô giá trị chính bản thân mình cũng không thèm đọc đến
lần hai nữa. Cũng là lời viết, tại sao có những người lời viết của họ
mang lại rất nhiều giá trị, động lực cho nhiều người, khiến người khác
phải suy nghĩ rồi hành động (như Tony Buổi Sáng), còn những người khác
thì lời nói hoàn toàn vô giá trị, không những không mang lại giá trị đôi
khi còn mang lại những cảm giác tiêu cực tồi tệ nữa.
Người ta thường dùng status để kể lể về bản thân, để nói xấu, để chửi
đổng, để than van, oán trách về người và về cuộc đời. Mỗi tài khoản
trên mạng xã hội đều có vài trăm thậm chí vài ngàn friends, thử nói nếu
ai cũng đăng những thứ vô nghĩa, những lời oán than, những câu tiêu cực,
những lời chửi bới, xúc xiểm, ganh ghét, khoe khoang thì một người khi
tiếp nhận từng đó tin một ngày sẽ cảm thấy thế nào? Họ có yêu đời nổi
không? Có thể cảm thấy tươi vui rộn ràng, có thể muốn cống hiến hay hành
động tích cực không?
Không, chúng ta là những con người, bé nhỏ và yếu đuối, chúng ta sống
trong đám đông, bị tác động bởi đám đông mà hiếm khi dám tách mình ra
khỏi nó. Chúng ta cho phép bản thân sống trong môi trường nào, không sớm
thì muộn ta cũng sẽ thành một phần của môi trường đó, dù biết nó thật
tệ hại. Giờ hãy thử tưởng tượng, nếu một sáng online, bạn lướt new-feeds
của mình và đọc được rất nhiều những câu nói châm ngôn hay, những ý
tưởng kế hoạch, những trải nghiệm thú vị của người khác, những câu
chuyện kinh doanh, du lịch, những chia sẻ việc làm, những kỉ niệm và
những lời khen, lời nhận xét tích cực về cuộc đời thì ngày mới của bạn
có tốt hơn không? Nó có thôi thúc bạn phải hành động như những người
hạnh phúc kia, thôi thúc bạn phải không ngừng phấn đấu và cố gắng, nó có
giúp bạn muốn trở thành một phần của cái xã hội đó không?
Xã hội của những điều tươi vui, lạc quan và tích cực. Có thể ngày đó
bạn sẽ nảy ra một ý tưởng giúp thay đổi thế giới không biết chừng. Vậy
nên, để làm cho bản thân mình trở nên giá trị, cuộc đời mình trở nên giá
trị, xin hãy bắt đầu bằng những hành động tạo ra giá trị, hay ít nhất,
hãy khiến cho lời nói của mình trở nên giá trị với bản thân mình, và
người khác.
Đừng chê bai, đừng phán xét, đừng dối trá, đừng tâng bốc, đừng hứa
hẹn, đừng nói xấu gì nữa cả. Hãy tập nói những điều tốt đẹp, đó có lẽ là
bước khởi đầu không quá khó khăn cho mọi người. Hãy viết những status
có ý nghĩa và đủ hấp dẫn để bản thân mình sẵn sàng đọc lại lần hai, lần
ba lần n. Đôi khi ngày mai ta đọc lại những lời ta nói hôm nay và không
còn đồng tình nữa, nhưng cũng có những lời nói dù nhiều năm trôi qua vẫn
còn giá trị, hãy sử dụng facebook như một kênh nhật kí lưu giữ sự biến
chuyển trong cuộc sống và tâm hồn, đừng biến nó thành cái kho rác nữa.
Đó là điều ai cũng có thể làm được đúng không?
Đừng kết bạn với người hay nói, nhưng hãy tìm mọi cách ở bên người
hay làm. Trên đời có ba loại người: Người hay nói nhưng không làm: hãy
tránh xa họ ra, người hay nói nhưng cũng hay làm: hãy duy trì việc ở bên
họ cũng không mất gì và quan trọng nhất là những người không nói nhiều
nhưng làm rất nhiều, hãy tìm mọi cách được ở bên những người đó, học hỏi
từ họ và trở thành một người giống họ. Thế giới này được như hôm nay là
nhờ những người như thế và thế giới này cũng luôn rất cần những người
như thế.
Ít nói lại thì lời nói sẽ có giá trị hơn, cũng như ít có thời gian
rảnh thì sẽ biết trân quý cuộc đời hơn, ít đồ dùng thì sẽ thấy đồ dùng
có giá trị nhiều hơn. Cái gì ít, thì cũng quý, nhưng hành động, càng
nhiều lại càng quý. Hãy mau hành động thôi.
Nếu như bạn nghe ai đó nói thật nhiều, về những kế hoạch lớn lao, về
những ước mơ hoài bão, hãy hỏi họ đã chuẩn bị, đã làm được những gì rồi
và đang làm gì cho điều đó chưa? Nếu họ chưa, thôi khỏi nói nữa.
Nếu như bạn nghe ai đó mở miệng là chê bai về mọi thứ, bất mãn mọi
thứ, ấm ức mọi điều, hãy hỏi họ đã thực sự có ý tưởng gì hay đã làm gì
để thay đổi những điều đó chưa? Nếu họ chưa, thôi khỏi nghe họ nữa. Họ
đang làm mất thời gian của bạn. Và nếu như có điều gì bạn muốn chia sẻ
với ai, hãy chuẩn bị kế hoạch hành động bên cạnh những lời bạn sẽ nói,
lời nói của bạn sẽ giá trị vô cùng. Ai mà không muốn mình là người giá
trị đúng không?
Hãy chỉ cho tôi dù chỉ một người có thể thành công mà không cần hành
động. Tôi sẽ chỉ lại cho bạn hàng trăm ngàn người chẳng muốn hành động
gì nhưng lại cực kỳ muốn được thành công.
ÔI, tôi lại nói nhiều quá rồi. Stop đi hành động đây…
Những Nghịch Lý Trong Cuộc sống Hàng Ngày
01:48 |
1. Cha mẹ chỉ biết cho, chẳng biết đòi. Con cái thích vòi mà không biết trả.
2. Cha mẹ dạy điều hay, kêu lắm lời. Bước chân vào đời ngớ nga ngớ ngẩn.
3. Cha nỡ coi khinh, mẹ dám coi thường. Bước chân ra đường phi trộm thì cướp.
2. Cha mẹ dạy điều hay, kêu lắm lời. Bước chân vào đời ngớ nga ngớ ngẩn.
3. Cha nỡ coi khinh, mẹ dám coi thường. Bước chân ra đường phi trộm thì cướp.
4. Cha mẹ ngồi đấy không hỏi, không han. Bước vào cơ quan cúi chào thủ trưởng.
5. Con trai chào trăm câu không bằng nàng dâu một lời thăm hỏi.
6. Khôn đừng cãi người già, chớ có dại mà chửi nhau với trẻ.
7. Mỗi cây mỗi hoa, đừng trách mẹ cha nghèo tiền nghèo của.
8. Cái gì cũng cho con tất cả, coi chừng ra mả mà cười.
9. Đồng tiền trên nghĩa, trên tình, mái ấm gia đình trở thành mái lạnh.
10. Gian nhà, hòn đất, mất cả anh em. Mái ấm bỗng nhiên trở thành mái nóng.
11. Bố mẹ không có của ăn của để, con rể khinh luôn.
12. Ngồi bên bia rượu hàng giờ, dễ hơn đợi chờ nửa giây đèn đỏ.
13. Củi mục khó đun, chồng cùn sống bậy, con cái mất dạy, phí cả một đời.
14. Hay thì ở, dở ra tòa, chia của chia nhà, con vào xóm “bụi”.
15. Ngồi cùng thiên hạ, trăm việc khoe hay. Mẹ ốm bảy ngày không lời thăm hỏi.
16. Bài hát Tây Tàu hát hay mọi nhẽ. Lời ru của mẹ chẳng thuộc câu nào.
17. Khấn Phật, cầu Trời, lễ bái khắp nơi, nhưng quên ngày giỗ Tổ.
18. Vào quán thịt cầy, trăm ngàn coi nhẹ, góp giỗ cha mẹ suy tị từng đồng.
19. Giỗ cha coi nhẹ, nuôi mẹ thì không. Cả vợ lẫn chồng đi làm từ thiện.
20. Một miếng ngọt bùi khi còn cha mẹ, một miếng bánh đa hơn mười ba mâm báo hiếu.
21. Cha mẹ còn thơm thảo bát canh rau. Đừng để mai sau xây mồ to, mả đẹp.
22. Bảy mươi còn phải học bảy mốt. Mới nhảy vài bước chớ vội khoe tài.
23. Đi chùa công đức vài trăm không tiếc, tiếc từng hào phụng dưỡng mẹ cha
Tôi từng là 1 người vô cảm
18:29 |
TMSS: Bài viết đáng để đọc và suy nghĩ và cách hành việc thiện. Làm việc thiện không chỉ làm cho thật nhiều và cho nhiều người nhưng còn là công việc của Tâm và Trí để biết làm đúng cách!
-------------
Benny Tsang : Tôi từng là 1 người vô cảm .
( Shirley Zhao , Ngoc Nhi Nguyen phỏng dịch )
Ông Benny Tsang , 42 t , 1 trong những người lãnh đạo phong trào "
Chiếm Trung Tâm " ở Hong Kong là 1 nhà thiết kế nội thất và 1 người làm
từ thiện nổi tiếng . Từ năm 2011 ông tổ chức rất nhiều đợt đem quà và đi
thăm người nghèo , người già neo đơn và người vô gia cư của Hong Kong .
Tổ chức của ông khá đặc biệt vì ông tránh mọi tên gọi như " Làm
phước , từ thiện , bố thí " ..v..v.. Ông nói những từ ngữ đó là hố sâu
ngăn cách con người với con người , tạo nên sự phân chia giai cấp và tư
tưởng khinh , trọng trong xã hội . Ông nói " Đơn giản là chúng tôi có
những người bạn , và chúng tôi đi thăm họ " .
Ngoài ra ông cũng
yêu cầu tất cả quà cáp mua cho những " người bạn " này không được mua ở
các siêu thị lớn mà phải mua ở các cửa hàng tiểu thương cá nhân nhỏ .
Ông nói các siêu thị lớn thường có chủ người nước ngoài và bao nhiêu lợi
nhuận đi vào túi 1 số ít những đại gia . Trong khi đó thì các tiệm /
sạp bán tiểu thương bị chèn ép chật vật , mà họ mới chính là các ông bố ,
bà mẹ HK thật sự cần ủng hộ .
Yêu cầu thứ 3 của ông là khi mua
hàng từ các cửa tiệm này , không ai được trả giá mà hãy tận dụng cơ hội
hỏi thăm , trò chuyện với họ . Khi đi thăm người nghèo cũng vậy , không
phải chỉ đứng phát quà , chụp hình xong đi về , mà mỗi thành viên trong
nhóm phải ngồi xuống nói chuyện với họ , tìm hiểu về họ và phải có 1 câu
chuyện đời thực để chia sẻ sau đó với nhóm .
Ông Benny Tsang nói
xã hội càng ngày càng coi trọng đồng tiền , và mất đi các giá trị về
con người . Con người càng ngày càng vô cảm , và chỉ biết chà đạp nhau
để sống . Nhưng ông cũng thú nhận , ông đã từng vô cảm như thế .
Sanh ra trong 1 gia đình nghèo , ông Tsang đã phải làm việc rất cực
nhọc để vươn lên . Ông nói , ông từng chỉ biết có tiền , và chỉ cắm đầu
lo kiếm tiền , không quan tâm đến những gì xung quanh . Cho đến 1 ngày ,
ông chứng kiến 1 việc khiến cho ông thay đổi hoàn toàn .
Đó là
ngày sinh nhật ông 4 năm về trước , ngày 08 tháng 01 2010 . Hôm đó ông
và vợ đi xem phim . Vào đến trung tâm thành phố , ông thấy hàng ngàn
sinh viên đang biểu tình . Họ biểu tình phản đối dự án đường cao tốc từ
Quảng Châu đến HK . Dự án này không đem lại lợi ích gì cho dân HK , mà
chỉ giúp người Đại Lục sang HK dễ dàng hơn , nhưng nó lại tiêu tốn hơn
65 tỷ tiền thuế của người dân HK .
Ông nói nhìn hàng ngàn người
trẻ , xếp hàng ngay ngắn , im lặng đi , và cứ mỗi 26 bước lại quỳ rạp
xuống lạy theo kiểu tam bộ nhất bái , để phản đối con đường dài 26 kms
này , ông đã vỡ òa xúc động . Ông tự hỏi mình " Tại sao họ còn trẻ quá
mà họ đã biết suy nghĩ sâu sắc đến vậy ? "
Từ hôm đó , ông Benny
Tsang hoàn toàn thay đổi cách sống của mình . Ông quan tâm đến mọi
người xung quanh ông , quan tâm đến các vấn đề xã hội , ông bắt đầu đi
làm từ thiện , và ông tích cực tham gia mọi hoạt động tranh đấu của sinh
viên học sinh .
" Thời buổi này , suy nghĩ như tôi là thiểu số "
ông Tsang thở dài nói , " nhưng bản thân tôi , tôi yêu thích những gì
tôi làm , và cuộc sống của tôi hiện giờ là rất đẹp ! "
Mai Tôi Đi & Mốt Tôi Đến
17:35 |Mai tôi đi…
Mốt tôi đến…
TMSS sưu tầm
Xem thêm…
Mai tôi đi...chẳng
có gì quan trọng,
Mốt tôi đến… đó mới là quan trọng
Lẽ thường tình,
như lá rụng công viên,
Về quê trời, là ước vọng tương
lai
Như hoa rơi trước
gió ở bên thềm,
Nơi yên vui không cần đến tiền tài
Chuyện bé nhỏ giữa
giòng đời động loạn...
Danh với vọng chẳng ai mơ màng tới
Trên giường bệnh,
Tử Thần về thấp thoáng, Bệnh
chẳng sợ vì hồn đang phơi phới
Xin miễn bàn, thăm
hỏi hoặc cầu an,
Có đến thăm xin hãy đợi đôi ngày
Khi xác thân thoi
thóp trút hơi tàn,
Vì hồn tôi như nửa tỉnh nửa say
Nằm hấp hối đợi chờ
giờ vĩnh biệt.
Và vui sướng đêm ngày không biết
tới!
Khoảnh khắc cuối...
Đâu còn gì tha thiết...
Trong khoảnh khắc là ngàn năm hạ giới
Những tháng ngày
hàn nhiệt ở trần gian. Chẳng
sợ gì mà đợi để đến sau
Dù giàu sang hay
danh vọng đầy tràn,
Nơi giàu sang đều hưởng lợi như
nhau
Cũng buông bỏ trở
về cùng cát bụi...
Miền Miên Viễn sẽ toàn màu tuyết trắng!
Sẽ dứt điểm đời
phù du ngắn ngủi,
Không tranh chấp, mà những ngày
phẳng lặng
Để đi vào ranh giới của âm dương, Cứ vào đi Ngài luôn sẵn đợi chờ!
Không bàng hoàng trước ngưỡng cửa biên cương, Cõi Vĩnh Hằng toàn đẹp đẽ như mơ
Bên trần tục, bên vô hình cõi lạ... Không dành dựt bon chen như bên nớ
Chỉ ước nguyện tâm hồn luôn thư thả, Hãy dứt khoát khi trả xong món nợ
Với hành trang thanh nhẹ bước qua nhanh, Bỏ lại sau đừng tìm cớ đợi chờ
Quên đàng sau những níu kéo giựt dành, Hãy yên lòng và đừng có thờ ơ
Kết thúc cuộc lữ hành trên dương thế... Chết không hết, mà đổi bờ sang bến
Mắt nhắm rồi...
Xin đừng thương rơi lệ,
Khi tôi chết hãy thắp lên ngọn nến
Đừng vòng hoa, phúng điếu hoặc phân ưu, Ở trong lòng vì thương mến anh
em
Đừng quay phim, chụp ảnh để dành lưu. Hãy nghĩ rằng như nằm ngủ
qua đêm
Gây phiền toái, nợ
thêm người còn sống...
Vào giấc mộng êm đềm chưa thức giấc
Ngoảnh nhìn lại, đời
người như giấc mộng, Sống với
chết thật gần trong gang tấc
Đến trần truồng và đi vẫn tay không. Đời bên kia mới thật sẽ bền lâu
Bao trầm thăng,
vui khổ đã chất chồng,
Nơi yêu thương và hết sức nhiệm mầu
Nay rũ sạch...lên
bờ, thuyền đến bến...
Vì công lý trước sau là như một
Nếu tưởng nhớ..Xin
âm thầm cầu nguyện, Trong
cuộc sống hãy cố làm việc tốt
Nên xem như giải
thoát một kiếp người, Yêu thương nhau đừng dại dột hại người
Cứ bình tâm, thoải
mái với vui tươi, Tâm hồn ta sẽ mai mãi thảnh thơi
Kẻ đi trước, người
sau rồi sẽ gặp... Hồn với xác sẽ sống đời Thần
Thánh
.
NQH 07/31/2013. NGUYỄN VĂN MỸ
Lời tiếng anh bài Mai Tôi Đi được NQH chuyễn ngữ qua tiếng Việt.
Tomorrow I'm going
Tomorrow I'm going...It's no big a deal,
It happens all the time, like fallen leaves in the park
Like flowers driven by winds onto the sidewalk,
These are minor matters in the turbulent waters of life...
Death is hovering over my deathbed,
Please spare me of comments, visitations, or prayers of peace
While my breathing is going to cease
And I'm lying, waiting to bid farewell.
These last dying moments...I wouldn't care less..
The hot and cold months on this planet.
No matter I'm rich or full of glory,
At the end I still return to dust and ashes ...
My finite existence decisively comes to an end
And enters the yin and yang borderlands
I won't be bewildered at the frontier's gate
Earthly realm is on this side, the other an unimaginable and unknown fate
I only wish my soul always at peace,
Traveling lightly, I quicken my pace
Leaving behind those who push and pull,
While I finish my journey on earth's face...
My eyes are already closed....please don't shed tears of sympathy
Please, no flower wreaths, no offerings, nor condolences,
No videotaping, no picture taking for memories.
That would only bring stresses and strains to the surviving...
A quick look behind and life is just like a dream
I arrived naked and I'm leaving with empty hands
Many ups and downs, happy and sad moments piled high,
Now they're all cleared up...I'm stepping on board, the boat has arrived...
If you miss me...Please silently pray,
And consider a life has been liberated,
Be calm, relaxed, and gay,
I go first, you follow behind, we'll meet again...
Translated by
Wissai
August 14, 2013
Roberto Wissai/NKBa
It happens all the time, like fallen leaves in the park
Like flowers driven by winds onto the sidewalk,
These are minor matters in the turbulent waters of life...
Death is hovering over my deathbed,
Please spare me of comments, visitations, or prayers of peace
While my breathing is going to cease
And I'm lying, waiting to bid farewell.
These last dying moments...I wouldn't care less..
The hot and cold months on this planet.
No matter I'm rich or full of glory,
At the end I still return to dust and ashes ...
My finite existence decisively comes to an end
And enters the yin and yang borderlands
I won't be bewildered at the frontier's gate
Earthly realm is on this side, the other an unimaginable and unknown fate
I only wish my soul always at peace,
Traveling lightly, I quicken my pace
Leaving behind those who push and pull,
While I finish my journey on earth's face...
My eyes are already closed....please don't shed tears of sympathy
Please, no flower wreaths, no offerings, nor condolences,
No videotaping, no picture taking for memories.
That would only bring stresses and strains to the surviving...
A quick look behind and life is just like a dream
I arrived naked and I'm leaving with empty hands
Many ups and downs, happy and sad moments piled high,
Now they're all cleared up...I'm stepping on board, the boat has arrived...
If you miss me...Please silently pray,
And consider a life has been liberated,
Be calm, relaxed, and gay,
I go first, you follow behind, we'll meet again...
Translated by
Wissai
August 14, 2013
Roberto Wissai/NKBa
TMSS sưu tầm
Tán gẫu đêm ma quỷ
05:16 |TMSS: Mới đây đọc một bài viết trên một trang web của Phật giáo, giờ không tìm lại được có vẻ hằn học các tôn giáo, nhất là Công giáo vì đã lợi dụng mua chuộc và có nguy cơ làm phật pháp suy vi. Nhưng giờ đọc bài này của Ns Tuấn Khanh, có lẽ chúng ta nên suy nghĩ lại!
--------------------
TÁN GẪU ĐÊM MA QUỶ
Nhạc sĩ Tuấn Khanh
Đêm Halloween, ngồi nói chuyện sư sãi đời nay, nghe mà phát khiếp
không kém gì kể chuyện ma. Văn minh nhân loại dần tàn, không ít loại sư
cũng như ma, cứ trộn lẫn trong đời thường chúng sinh.
Mới đây, một anh bạn hay vào internet, gửi cho xem câu chuyện đang
xôn xao khắp nơi, về một vị sư kêu gọi xây dựng quân đội vững mạnh như
Triều Tiên. Bài phát biểu được ghi lại ở Quốc Hội Việt Nam, tháng
10/2014. Phóng viên chụp hình ghi lại khoảnh khắc ông sư mở to miệng,
mắt trừng lên quả quyết. Chiến tranh và kẻ thù chính trị có thể nhìn
thấy rõ từ miệng và mũi của ông. Sư hừng hực sát tâm.
Mọi người trong cuộc trò chuyện, nhân đêm ma quỷ trên trần gian, nhắc
nhau rằng trên thế gian này, chỉ có quân đội Triều Tiên là duy nhất
điên cuồng với lý tưởng Cộng sản, sẳn sàng chết để bảo vệ chế độ chứ
không phải là bảo vệ dân tộc hay tổ quốc. “Một bài phát biểu có tính
toán với tư duy chính trị xuyên suốt. Ông sư này không hề điên khùng,
chỉ có điên cuồng thôi”, một người nói.
Khác với nhiều quốc gia khác, quân đội của Triều Tiên lừng danh với
máu lạnh và sự hy sinh vô nghĩa cho một nhà nước độc tài nhất nguyên.
Lịch sử của cuộc chiến tranh Triều Tiên (1950-1953) để lại không biết
bao nhiêu là đau thương, đặc biệt là sự tàn độc của những người lãnh đạo
Cộng sản Bắc Triều. Kể cả khi rút đi vì thua trận, đạo quân này vẫn
được lệnh phải cài lại các bẫy rập, để mong giết thêm được một ít người
dân miền Nam.
Tạp chí Jane, năm 2013, các cuộc phối hợp sáng tạo vũ khí quân sự của
Mỹ và Israel, các bộ óc siêu việt nhất của 2 quốc gia này đang đi dần
đến kết quả của loại vũ khí hằng mơ ước là tấn công hiệu quả mà không
cần phải sát hại bất cứ ai, thì trong khi đó, Bắc Triều lại tìm ra cách
xử tử con người ghê rợn bằng đại bác hoặc cho chó đói xé thịt.
Chắc hẳn vị sư này đã nghiên cứu và hả hê về tính tàn bạo của Bắc
Triều nên nêu đích danh quân đội này để yêu cầu Việt Nam noi theo. Không
nghe ông sư này nói gì và băn khoăn gì trước thời mạt pháp đảo điên,
chính nơi xứ Việt, sư thầy, sư cô quái gở lừng danh như những hot boy,
hot girl.
Cuộc trò chuyện Halloween với những người bạn về Phật giáo Việt Nam
chắc mấy chốc trở thành một cái nhìn bao quát. Những sự kiện náo loạn về
sư, về chùa… hôm nay đọc mà đỏ mặt. Từng chuyện xâu lại như chuỗi tràng
hạt nhưng không phải để niệm lên Phật tính, mà như cào cấu đến cõi tâm
linh phải rướm máu. Đạo Phật buồn như chiều hiu hắt, mắt Phật buồn như
ngày thấy cảnh lâm chung của nhân gian.
Nước Việt trong lịch sử, trãi qua những thời kỳ Phật giáo phát triển
vĩ đại nhất như 200 năm thời Lý – Trần, khó mà tìm được các sư lạ kỳ như
lúc này. Điện thoại Iphone 6 đắt như quan tài thượng hạng, vừa xách tay
đến xứ Việt thì các sư đã có. Có sư còn đập hộp khoe hàng. Dân chúng
cười khinh khi, các sư quan trên thì tím mặt, hô to “phải kỷ luật!”.
Ai mà biết được những sư quan giận tím mặt đó, ai là đang lo lắng cho
an nguy Phật đạo, ai là lo cho những sự xa xỉ không kém của mình bị trò
lố của đồng đạo làm vỡ lỡ? Nói theo kiểu Kinh thánh, thì nếu như sư
khoe của vỗ tay, hát rằng “ở đây ai không giấu của cải ăn xài, không
hưởng thụ riêng thì hãy ném tôi viên đá đầu tiên”. Chắc rằng sẽ không ai
trong nhóm sư quan đòi kỷ luật ấy dám giơ tay động thủ.
Bởi vậy, chuyện từ bên trong lộ ra, mới nghe kể rằng ông sư xài điện
thoại sang như bí thư, chủ tịch quận đến họp kiểm điểm cười hề hề, nhân
tiện lại chụp hình post lên facebook làm vui và ra về. Chẳng ai làm được
gì ông. Tín đồ buồn giận trách ông sao lố bịch, ông trợn mắt nói là
người “thẳng thắn” mới vậy.
Những câu chuyện nước Việt đêm ma quỷ khiến tôi nhớ lại những tháng
ngày lặn lội lên các chùa làm từ thiện, nhìn thấy mình, nhìn thấy người,
tự cười rồi quay lưng ra về không bao giờ muốn quay lại.
Có chùa mở ra chuyện coi bói. Sư mập béo nghe cô gái đến đặt quẻ hỏi
chuyện tình duyên chờ ngày kết hôn đi nước ngoài, sư gầm lên, vằn vện
như cọp, nói như chính trị viên “tại sao mà cô cứ mơ màng đi mấy cái
nước tư bản đó, đi đi, đi cho chết đi!”.
Có chùa xin quỹ cho trẻ em hiếu học. Leo núi hồng hộc đến giao quà.
Đến giờ phát, tự nhiên sư trẻ giật micro giữa chương trình, hớn hở hô to
“các con phải biết ơn bác Hồ, phải thuộc 5 điều bác dạy nghe”. Người
cho quà phải giằng co, giật micro lại “Đây là quà của cá nhân chú, chú
muốn tụi con thương cha mẹ, học giỏi để đỡ đần cho cha mẹ thôi nha”.
Chịu thôi, 5 điều bác dạy, đâu có thấy dạy thương cha mẹ bao giờ.
Có chùa bước vô, tượng Phật nhỏ đìu hiu đặt bên cạnh hình ông Hồ Chí
Minh to vật vã. Người miền Nam ngưỡng Phật thiệt tình không quen mấy
cảnh này. Một người bạn đi cạnh thì thầm “trời ơi, sao kỳ vậy”, vậy mà
một sư cũng nghe được, nhanh nhẹn như Hoả Hầu Vương, nhảy ra, hỏi bằng
giọng Bắc cộc lốc “cần gì?”. Thôi. Bái bai sư để đời còn vô sự.
Cũng đâu cần đến chùa. Có lần đi máy bay vô tình ngồi kế một Sư trẻ,
tưởng được nghe Phật pháp, ai ngờ nói chuyện được một chút, nghe sư nói
rắn như đang trong đồn thẩm vấn “Giáo hội Phật giáo VN Thống nhất là một
tổ chức phản động, đã chết”. Một anh bạn làm trong Liên hội Phật ở
California kể chuyện phong trào các sư trẻ cầm sự vụ lệnh qua Mỹ mở
chùa, kiếm tiền nhiều khôn xiết. Làm ăn có trưng hình Phật giờ khá lắm.
Có sư làm lộ quá bị trục xuất đuổi về. Ô hô ai tai.
Ngàn năm trước, nghe rằng khi chuẩn bị nhập diệt, đức Phật để lại lời
dặn “Thời mạt pháp, rồi chính đệ tử Như Lai sẽ bán Như Lai”. Ở xứ Việt
hôm nay, sư và chùa nhiều vô kể, nhưng kẻ bán Như Lai cũng nườm nượp
không kém chợ đời. Lời dặn của Phật đáng lưu hơn ngàn bài giảng nơi cửa
miệng của kẻ tu hành ám muội.
Khoác chiếc kasaya đâu có nghĩa là sư, miệng xưng Phật cũng đâu là
Phật. Thời chính thể vô thần, khó biết được sư khoác chiếc áo hôm nay,
là che chiếc áo gì hôm qua, hay để tiện giấu khẩu K.54. Đôi khi đi ngang
chùa, nghe mõ chuông rầm rĩ, chỉ muốn chạy về ruộng đồng để nghe tiếng
mô Phật không lời, giữa thinh không.
THẮP NÉN HƯƠNG LÒNG
22:26 |
THẮP NÉN HƯƠNG LÒNG *
Luật sư Lê Công Định
Ba tôi, một người tham gia phong trào cộng sản, vẫn luôn bày tỏ lòng kính trọng đối với cố Tổng thống Việt Nam Cộng Hòa Ngô Đình Diệm. Ông thường nhận định với tôi rằng dân tộc này sẽ tốt đẹp hơn nhiều, thậm chí có thể sánh ngang với Nhật Bản ở Á châu, nếu cụ Diệm lèo lái con thuyền đất nước đến được bờ bến mà cụ tâm niệm và tranh đấu cả một đời. Khi tôi tỏ vẻ ngạc nhiên vì sao ông chưa bao giờ bày tỏ sự tôn trọng tối thiểu đối với bất kỳ lãnh tụ cộng sản nào, ba tôi lắc đầu trả lời: “Ba chọn lầm đường!” Và ông luôn căn dặn tôi: “Thế hệ của con không được quyền lạc lối như ba.”
Mỗi sáng mùng một Tết hàng năm lúc tôi còn là học sinh tiểu học và trung học, sau khi sang chúc Tết ông nội về, ba mẹ thường đưa anh em chúng tôi đến nghĩa trang Mạc Đỉnh Chi viếng mộ dượng sáu tôi là ký giả Vân Sơn Phan Mỹ Trúc, Chủ bút nhật báo Đông Phương ở Sài Gòn trước 1975. Bao giờ cũng vậy, trước khi đến mộ dượng tôi, ba tôi luôn dừng lại thắp hương, còn mẹ tôi (một giáo dân Công giáo) đọc kinh cầu nguyện trước mộ Tổng thống Ngô Đình Diệm, Cố vấn Ngô Đình Nhu và bà cụ cố thân sinh của hai ngài. Anh em chúng tôi phải đứng chấp tay, cúi đầu. Điều đó đã trở thành thông lệ của gia đình tôi ngày xưa.
Năm 1998, sang Pháp học, tôi đọc một quyển sách về Tổng thống Ngô Đình Diệm và biết rằng sau khi nghĩa trang Mạc Đỉnh Chi bị giải tỏa năm 1985, hài cốt của ba vị cùng với ông Ngô Đình Cẩn được thân nhân chuyển về nghĩa trang Lái Thiêu. Tết năm 1999, nhân dịp trở về Việt Nam dự chương trình Orientation dành cho sinh viên nhận học bổng Fulbright du học Hoa Kỳ, tôi chở ba tôi đi Bình Dương tìm nghĩa trang Lái Thiêu, mà ông còn nhớ tên gọi xưa là “Nhị Tì Quảng Đông”. Chúng tôi dò hỏi những người dân gác mộ xung quanh đó, thì được hướng dẫn tận tình và đưa đến tận nơi. Họ còn nhắc nhở chúng tôi viếng nhanh rồi về, vì buổi trưa các du kích xã đi ăn cơm nếu không chúng tôi có thể bị mời về xã đội điều tra lý do viếng mộ ông Ngô Đình Diệm (?).
![]() |
| Mộ phần Tổng thống Ngô Đình Nhu- nghĩa trang Lái Thiêu - ảnh ddth |
Theo quyển sách tôi đọc, bia mộ của cố Tổng thống ghi “Giacôbê Đệ”, còn bia mộ của ông Cố vấn ghi “Baotixita Huynh”, do thân nhân lúc cải táng cố tình tráo hai chữ “huynh” và “đệ” để kẻ gian nhầm lẫn. Tôi không rõ thực hư việc này, nhưng quả nhiên thấy rõ những dòng chữ ấy. Giữa mộ hai ngài là mộ của bà cụ cố thân sinh. Cách một quãng xa, ngôi mộ có tấm bia dựng cao ghi chữ “Can” và năm mất 1964, chính là mộ phần của ông Ngô Đình Cẩn. Hai cha con tôi kính cẩn làm lễ, thắp hương, đọc kinh cầu nguyện và chụp ảnh lưu niệm. Suốt đoạn đường về ba tôi trầm ngâm, muộn phiền trước cảnh một nhân vật từng có sự nghiệp vĩ đại nhất của dân tộc ở thế kỷ 20 mà cuối đời chỉ còn nắm tro tàn vùi chôn tại một nơi và theo một cách thức không tương xứng với tầm vóc và đóng góp của ông. Nỗi buồn của ba lây sang cả tôi.
Trở lại Paris năm đó, tôi tìm đến thăm trường Ecole des Chartres, một trong những trường danh giá nhất của Pháp, nơi ông Ngô Đình Nhu từng theo học. Ngôi trường ấy tọa lạc gần trường luật Panthéon-Assas của tôi. Tôi vẫn nể phục ông Nhu như một nhà tư tưởng lớn hiếm hoi của Việt Nam đương thời. Từ chuyến đi năm 1999 trở về sau, lúc thì vào dịp Tết, lúc nhân ngày giỗ hai ông, tôi âm thầm đến viếng mộ phần của bốn vị đều đặn. Giữa năm 2007, một buổi chiều cuối tuần, đón tiếp luật sư Lê Quốc Quân vào Sài Gòn, tôi đưa anh và hai vợ chồng luật sư đồng nghiệp cùng đến nghĩa trang Lái Thiêu. Chúng tôi đã tổ chức một buổi lễ tôn nghiêm dành cho các vị, với nguyện ước một ngày không xa công lao và danh dự của cố Tổng thống Ngô Đình Diệm sẽ được phục hoàn và tôn vinh tương xứng với sự nghiệp vĩ đại của ông.
Tiếc rằng giờ đây đang trong thời gian quản thúc, ngày mai tôi không thể đến viếng mộ phần của cố Tổng thống Ngô Đình Diệm và ba vị tiền nhân như mong ước, hy vọng lời chia sẻ này thay cho nén hương tưởng niệm để tỏ lòng kính trọng và niềm tiếc thương của tôi dành cho nhân vật lịch sử đã từng tranh đấu và ngã xuống vì quốc gia Việt Nam.
---------------
TMSS: Ngày lễ các thánh và lễ các linh hồn nhắc nhớ chúng ta nên bỏ qua tất cả để sống với nhau. Cho dù có tất cả thì cũng có mang được gì theo. Chỉ có lòng nhân và tấm chân tình mới là hành trang mang theo về bên kia cõi đời. Vậy hà cớ gì mà phải gọi nhau là thằng hay đứa - cách thù hằn và gây phân cách. Mọi thứ sẽ được tỏ lộ theo thời gian và sự thật sẽ luôn chiến thắng cho dù có bị vùi sâu thật sâu. Đóm lửa nhỏ của lòng nhân ái có thể thiêu rụi cánh rằng hận thù. Người chết nhắc nhở chúng ta điều đó. Hãy sống với nhau bằng tấm chân tình và đức ái! Mong lắm thay!
* Tựa bài do TMSS đặt
Xấu hổ để tử tế
22:22 |Xấu hổ để tử tế
Nguyễn Công Thảo
![]() |
| Ảnh: Giàn hợp xướng kỳ diệu tham gia tuần lễ Tử Tế Là (nguồn: iSEE) |
Trong biết bao nhiêu bộn bề của cuộc sống đương đại, đối mặt với thực tế
là nhiều giá trị nhân văn bị đang bị đe dọa, nhiều người muốn góp phần
vào tạo ra thay đổi, làm cho xã hội tử tế hơn. Đã có một vài ý kiến đặt
ra rằng cần phải hiểu thế nào là tử tế và để sống tử tế người ta cần
phải bắt đầu từ đâu hay làm thế nào để nhận diện, đo lường được mức độ
tử tế trong xã hội?
Đây là những câu hỏi quan trọng, cần phải làm rõ về
mặt khái niệm, dù rằng khó có thể đưa ra một câu trả lời trọn vẹn, khuôn
mẫu bởi tính phức hợp, đa nghĩa, nhiều chiều kích của vấn đề. Chính vì
thế, mỗi cá nhân có thể tự tìm ra cho mình câu trả lời phù hợp, những gì
bàn luận dưới đây chỉ nên coi là một cách nhìn.
Tử tế không phải là điều mới lạ
Có nhiều cách để lần dở những quan niệm về lối sống tử tế của người xưa và việc nhìn vào tục ngữ, ca dao là một công cụ hữu hiệu. Đã có nhiều thông điệp, lời răn, chuẩn mực được người xưa đúc kết thông qua các định nghĩa, giá trị hết sức cụ thể nhằm cổ súy cho tâm thế ứng xử kính trên nhường dưới, tương thân, tương ái, bao dung, biết cho đi, biết ghi nhận cái tốt của người xung quanh, từ gia đình đến dòng họ, hàng xóm và rộng hơn là cả trong cộng đồng.
Phật giáo, Nho giáo, Đạo giáo và nhiều tôn giáo khác cũng có nhiều lời răn, động viên, hướng người ta làm việc thiện, đề cao tính nhân văn, tinh thần bác ái, chia sẻ với đồng loại, đặc biệt là những người thiệt thòi, nhóm yếu thế. Vì thế, sống tử tế không phải là cái gì đó xa lạ, nó được tiền nhân bàn luận đã nhiều. Chỉ có điều, suốt vài thập kỉ trở lại đây, bộn về vì cuộc sống quá mà chúng ta sao nhãng đến độ sẽ là quá muộn nếu không thức tỉnh những giá trị sống vốn rất con người này.
Tử tế là biết xấu hổ
Phải chăng đây là điều kiện tối quan trọng trước khi người ta có thể bàn luận đến những biểu hiện cụ thể khác. Người ta có thể làm gì tốt nếu như không biết xấu hổ trước những việc làm sai trái của mình, trước những toan tính đặt lợi ích cá nhân lên trên hết, trước những gian dối vụ lợi cho mình?
Điều kiện tưởng chừng như rất tối thiểu này tiếc thay ngày càng trở thành “của hiếm” trong xã hội chúng ta. Ngày càng ít người xấu hổ khi vi phạm giao thông, vứt rác ra đường, chen lấn, vô cảm trước người già hay người khuyết tật…
Xấu hổ dường như trở thành một cái gì đó xa lạ không có trong đời sống thường nhật. Người ta chẳng hề ngần ngại làm những việc vụ lợi, sặc mùi toan tính trước con trẻ khi “chạy trường” hay “yêu thầy” với mong muốn con mình “hay chữ”. Ngày càng có nhiều “thầy” mặc nhiên cho mình cái quyền được hành xử trái với những gì họ vẫn hàng ngày giao giảng trên lớp mà không một chút ngượng ngùng. Căn bệnh thành tích, hám danh, gian dối điểm, bằng cấp, nạn đạo văn, phi phạm quyền tác giả thì hiện diện khắp mọi nơi…
Dường như chả mấy ai tự vấn mình trong những trước hợp này. Thay vào đó là hàng nghìn lí do được đưa ra để biện hộ, như thể họ buộc phải làm mà không có sự lựa chọn nào khác. Khi người ta càng cố gắng biện hộ cho việc làm sai của mình, đó là một biểu hiện cụ thể của xu thế ngày càng xa xỉ khi nói về xấu hổ. Khi ấy, người ta đánh mất đi lòng tự trọng. Mà khi đến mình không trọng, người ta còn trọng được ai hay cái gì khác trong cuộc đời này?
Tử tế là biết chấp nhận sự khác biệt
Những khác biệt về học vấn, tôn giáo, giới tính, nghề nghiệp, địa vị, kinh tế, quan điểm, lối sống…luôn hiện hữu trong bất kì một quốc gia nào. Chúng bị chi phối bởi vô vàn lí do bởi không phải ai trong xã hội cũng có đủ năng lực, điều kiện hay cùng có chung sở thích để quyết định mình nên là ai và sống như thế nào.
Người tử tế là người biết tôn trọng, không bài xích những khác biệt ấy, chừng nào chúng không bị pháp luật ngăn cấm. Điều này biểu hiện sự thừa nhận người khác thay vì khư khư đề cao bản thân, những giá trị, quan điểm sống của mình.
Biết lắng nghe, không kì thị những gì khác biệt với mình là một việc làm khó, nó đòi hỏi người ta không chỉ cần có một nền giáo dục toàn diện, đúng đắn mà còn cả phông văn hóa đầy tính hướng thiện, “vị nhân sinh”. Thái độ với người đồng tính vẫn hiện hữu khá đậm nét và đây là biểu hiện rõ nhất của việc người ta chưa dũng cảm, chưa đủ tâm, trí, lực để “bước qua chính mình”, đặt người khác trí ít là ngang bằng mình.
Tử tế là không im lặng vụ lợi
Báo chí đã cảnh báo nhiều về xu thế phổ biển của căn bệnh vô cảm. Người ta không chỉ thờ ơ, im lặng, sợ hãi cái sai mà còn dè dặt cổ vũ cái tốt.
Ở nhiều lúc, nhiều nơi cái sai đã có khi thắng thế. Đó có thể là sự thản nhiên, tự đặt mình ra ngoài cuộc một cách tàn nhẫn của nhiều người xung quanh trước một vụ hành hung, ức hiếp người yếu ngay trên phố giữa ban ngày. Đó có thể là sự nhẫn nhục trước bạo hành của công quyền bởi người ta hèn nhát, né tránh vì sợ lợi ích của mình bị tổn hại. Đó có thể là việc người ta a dua, hùa theo quyền lực, chức tước, tiền bạc, danh vọng dẫu cho họ biết rằng con đường mình đang đi nhuốm màu phi pháp, ngược với đạo lí.
Cũng không hiếm khi người ta dè dặt ca ngợi cái tốt, nhất là khi việc đó chẳng đem lại cho người ta lợi ích cụ thể nào. Tôi cũng đồ rằng không ít người tốt bị cô đơn ngay chính công sở của mình, việc làm của họ bị lãng quên, thậm chí bị cố tình không thừa nhận chỉ vì có người không bước qua được tấm chăn vị kỉ, trái tim đố kị nhỏ nhoi.
Dám lên tiếng trước cái sai, ca ngợi việc làm tốt cũng là một cách cho thấy sự tử tế ở mỗi người. Nó chứng tỏ người ta không chỉ đủ năng lực nhận diện trắng đen mà còn có thừa dũng cảm để bước ra khỏi bóng tối, công khai lên tiếng về một giá trị cụ thể. Nó cho thấy người ta sẵn sàng hy sinh lợi ích cá nhân vì những giá trị nhân bản cho cộng đồng bởi đấu tranh với cái sai nhiều khi tiêu tốn của người ta rất nhiều thời gian, tiền tài, sức lực và thậm chí đe dọa đến cả tương lai hay sinh mạng.
Tử tế là dám cho đi không chỉ để nhận về
Vẫn còn đó không ít tấm lòng vàng trong xã hội, luôn mở lòng với bao cảnh đời thiệt thòi đâu đó. Nhưng phải cay đắng mà thừa nhận rằng việc “cho đi” với toan tính “nhận về” là cách hành xử ngày càng trở nên phổ biến hơn.
Không ít người vồ vập nhét phong bì vào tay người nhà nạn nhân của thảm họa nào đó và rồi cho mình cái quyền buộc người khác vốn đang não lòng vì mất mát vô bờ phải đứng bên, ngõ hầu nhận về vài bức ảnh để “khoe làng” lòng tốt. Không ít người cung kính, mâm cao lễ đầy nơi đền, chùa chỉ vì họ có niềm tin sẽ được trả ơn gấp bội phần số “vốn” bỏ ra.Không ít người sẵn lòng bỏ một lá phiếu, “cho” đi một tiếng nói để chờ đợi “nhận” về đặc ân, đặc quyền cụ thể nào đó. Đáng buồn thay, người ta thậm chí còn toan tính khi cho đi từng cái “like” trên dòng facebook.
Tiền bạc không phải là thứ quý và duy nhất để cho đi dẫu rằng không phải ai cũng có đủ điều kiện để thi ân bằng cách này. Vẫn còn đó niềm tin, sự trân trọng, thừa nhận, tình yêu, sự đồng cảm, lòng bao dung…mà bao mảnh đời đang chờ đợi để được đón nhận.
Hãy bắt đầu tử tế với chính bản thân mình!
Có nhiều cách để lần dở những quan niệm về lối sống tử tế của người xưa và việc nhìn vào tục ngữ, ca dao là một công cụ hữu hiệu. Đã có nhiều thông điệp, lời răn, chuẩn mực được người xưa đúc kết thông qua các định nghĩa, giá trị hết sức cụ thể nhằm cổ súy cho tâm thế ứng xử kính trên nhường dưới, tương thân, tương ái, bao dung, biết cho đi, biết ghi nhận cái tốt của người xung quanh, từ gia đình đến dòng họ, hàng xóm và rộng hơn là cả trong cộng đồng.
Phật giáo, Nho giáo, Đạo giáo và nhiều tôn giáo khác cũng có nhiều lời răn, động viên, hướng người ta làm việc thiện, đề cao tính nhân văn, tinh thần bác ái, chia sẻ với đồng loại, đặc biệt là những người thiệt thòi, nhóm yếu thế. Vì thế, sống tử tế không phải là cái gì đó xa lạ, nó được tiền nhân bàn luận đã nhiều. Chỉ có điều, suốt vài thập kỉ trở lại đây, bộn về vì cuộc sống quá mà chúng ta sao nhãng đến độ sẽ là quá muộn nếu không thức tỉnh những giá trị sống vốn rất con người này.
Tử tế là biết xấu hổ
Phải chăng đây là điều kiện tối quan trọng trước khi người ta có thể bàn luận đến những biểu hiện cụ thể khác. Người ta có thể làm gì tốt nếu như không biết xấu hổ trước những việc làm sai trái của mình, trước những toan tính đặt lợi ích cá nhân lên trên hết, trước những gian dối vụ lợi cho mình?
Điều kiện tưởng chừng như rất tối thiểu này tiếc thay ngày càng trở thành “của hiếm” trong xã hội chúng ta. Ngày càng ít người xấu hổ khi vi phạm giao thông, vứt rác ra đường, chen lấn, vô cảm trước người già hay người khuyết tật…
Xấu hổ dường như trở thành một cái gì đó xa lạ không có trong đời sống thường nhật. Người ta chẳng hề ngần ngại làm những việc vụ lợi, sặc mùi toan tính trước con trẻ khi “chạy trường” hay “yêu thầy” với mong muốn con mình “hay chữ”. Ngày càng có nhiều “thầy” mặc nhiên cho mình cái quyền được hành xử trái với những gì họ vẫn hàng ngày giao giảng trên lớp mà không một chút ngượng ngùng. Căn bệnh thành tích, hám danh, gian dối điểm, bằng cấp, nạn đạo văn, phi phạm quyền tác giả thì hiện diện khắp mọi nơi…
Dường như chả mấy ai tự vấn mình trong những trước hợp này. Thay vào đó là hàng nghìn lí do được đưa ra để biện hộ, như thể họ buộc phải làm mà không có sự lựa chọn nào khác. Khi người ta càng cố gắng biện hộ cho việc làm sai của mình, đó là một biểu hiện cụ thể của xu thế ngày càng xa xỉ khi nói về xấu hổ. Khi ấy, người ta đánh mất đi lòng tự trọng. Mà khi đến mình không trọng, người ta còn trọng được ai hay cái gì khác trong cuộc đời này?
Tử tế là biết chấp nhận sự khác biệt
Những khác biệt về học vấn, tôn giáo, giới tính, nghề nghiệp, địa vị, kinh tế, quan điểm, lối sống…luôn hiện hữu trong bất kì một quốc gia nào. Chúng bị chi phối bởi vô vàn lí do bởi không phải ai trong xã hội cũng có đủ năng lực, điều kiện hay cùng có chung sở thích để quyết định mình nên là ai và sống như thế nào.
Người tử tế là người biết tôn trọng, không bài xích những khác biệt ấy, chừng nào chúng không bị pháp luật ngăn cấm. Điều này biểu hiện sự thừa nhận người khác thay vì khư khư đề cao bản thân, những giá trị, quan điểm sống của mình.
Biết lắng nghe, không kì thị những gì khác biệt với mình là một việc làm khó, nó đòi hỏi người ta không chỉ cần có một nền giáo dục toàn diện, đúng đắn mà còn cả phông văn hóa đầy tính hướng thiện, “vị nhân sinh”. Thái độ với người đồng tính vẫn hiện hữu khá đậm nét và đây là biểu hiện rõ nhất của việc người ta chưa dũng cảm, chưa đủ tâm, trí, lực để “bước qua chính mình”, đặt người khác trí ít là ngang bằng mình.
Tử tế là không im lặng vụ lợi
Báo chí đã cảnh báo nhiều về xu thế phổ biển của căn bệnh vô cảm. Người ta không chỉ thờ ơ, im lặng, sợ hãi cái sai mà còn dè dặt cổ vũ cái tốt.
Ở nhiều lúc, nhiều nơi cái sai đã có khi thắng thế. Đó có thể là sự thản nhiên, tự đặt mình ra ngoài cuộc một cách tàn nhẫn của nhiều người xung quanh trước một vụ hành hung, ức hiếp người yếu ngay trên phố giữa ban ngày. Đó có thể là sự nhẫn nhục trước bạo hành của công quyền bởi người ta hèn nhát, né tránh vì sợ lợi ích của mình bị tổn hại. Đó có thể là việc người ta a dua, hùa theo quyền lực, chức tước, tiền bạc, danh vọng dẫu cho họ biết rằng con đường mình đang đi nhuốm màu phi pháp, ngược với đạo lí.
Cũng không hiếm khi người ta dè dặt ca ngợi cái tốt, nhất là khi việc đó chẳng đem lại cho người ta lợi ích cụ thể nào. Tôi cũng đồ rằng không ít người tốt bị cô đơn ngay chính công sở của mình, việc làm của họ bị lãng quên, thậm chí bị cố tình không thừa nhận chỉ vì có người không bước qua được tấm chăn vị kỉ, trái tim đố kị nhỏ nhoi.
Dám lên tiếng trước cái sai, ca ngợi việc làm tốt cũng là một cách cho thấy sự tử tế ở mỗi người. Nó chứng tỏ người ta không chỉ đủ năng lực nhận diện trắng đen mà còn có thừa dũng cảm để bước ra khỏi bóng tối, công khai lên tiếng về một giá trị cụ thể. Nó cho thấy người ta sẵn sàng hy sinh lợi ích cá nhân vì những giá trị nhân bản cho cộng đồng bởi đấu tranh với cái sai nhiều khi tiêu tốn của người ta rất nhiều thời gian, tiền tài, sức lực và thậm chí đe dọa đến cả tương lai hay sinh mạng.
Tử tế là dám cho đi không chỉ để nhận về
Vẫn còn đó không ít tấm lòng vàng trong xã hội, luôn mở lòng với bao cảnh đời thiệt thòi đâu đó. Nhưng phải cay đắng mà thừa nhận rằng việc “cho đi” với toan tính “nhận về” là cách hành xử ngày càng trở nên phổ biến hơn.
Không ít người vồ vập nhét phong bì vào tay người nhà nạn nhân của thảm họa nào đó và rồi cho mình cái quyền buộc người khác vốn đang não lòng vì mất mát vô bờ phải đứng bên, ngõ hầu nhận về vài bức ảnh để “khoe làng” lòng tốt. Không ít người cung kính, mâm cao lễ đầy nơi đền, chùa chỉ vì họ có niềm tin sẽ được trả ơn gấp bội phần số “vốn” bỏ ra.Không ít người sẵn lòng bỏ một lá phiếu, “cho” đi một tiếng nói để chờ đợi “nhận” về đặc ân, đặc quyền cụ thể nào đó. Đáng buồn thay, người ta thậm chí còn toan tính khi cho đi từng cái “like” trên dòng facebook.
Tiền bạc không phải là thứ quý và duy nhất để cho đi dẫu rằng không phải ai cũng có đủ điều kiện để thi ân bằng cách này. Vẫn còn đó niềm tin, sự trân trọng, thừa nhận, tình yêu, sự đồng cảm, lòng bao dung…mà bao mảnh đời đang chờ đợi để được đón nhận.
Hãy bắt đầu tử tế với chính bản thân mình!






