Đa số ý kiến cho rằng việc sửa đổi tật xấu người Việt phụ thuộc vào công cuộc cải cách giáo dục ở nhà trường. Tôi nghĩ, cải cách giáo dục từ gia đình mới đóng vai trò quyết định.

 

Nhiều người xả rác bừa bãi sau khi dự lễ ở chùa Phúc Khánh (Hà Nội) - Ảnh: Ngọc Thắng

Tôi cho rằng tất cả những tật xấu bị phê phán trong thời gian gần đây của người Việt đều có thể sửa đổi bằng giáo dục. Thực trạng đạo đức người Việt xuống cấp hiện nay minh chứng sự tồn tại nhiều vấn đề trong việc giáo dục con trẻ của chúng ta. Đa số ý kiến cho rằng việc sửa đổi tật xấu người Việt phụ thuộc vào công cuộc cải cách giáo dục ở nhà trường. Tôi nghĩ, cải cách giáo dục từ gia đình mới đóng vai trò quyết định. Vì cha mẹ là những người gần gũi nhất, có ảnh hưởng lớn nhất đến việc hình thành phát triển nhân cách đạo đức của con trẻ.

Ăn cắp, vô trách nhiệm và vô kỷ luật là 3 nhóm tật xấu lớn nhất của người Việt liên tục được phản ánh trên truyền thông gần đây. Để sửa đổi những tật xấu này cho các thế hệ tương lai, các bậc làm cha mẹ trước hết cần xem xét thay đổi bản thân, thay đổi từng hành động nhỏ nhất trong cuộc sống hằng ngày, qua đó dạy con bằng việc làm gương của mình.

Thói xấu ăn cắp

Không cha mẹ nào dạy con mình ăn cắp. Vậy tại sao người Việt lại nổi tiếng xấu xí trong mắt người dân nhiều nước bởi tật ăn cắp? Chỉ nói cho con biết ăn cắp là xấu là chưa đủ, cha mẹ cần tuyệt đối không ăn cắp. Dù bạn có con nhỏ, hãy luôn đến cơ quan đúng giờ và về nhà sau khi đã kết thúc giờ làm việc. Đừng vì có con nhỏ mà tự cho mình quyền thỏa hiệp với giờ của tổ chức. Hãy dạy cho con ngay từ đầu rằng thời gian làm việc là của cơ quan, và cha mẹ không thể ăn cắp thời gian của cơ quan để đón con đúng giờ con tan trường được. Đó sẽ là bài học “không ăn cắp” ý nghĩa nhất. Dù được đón trễ và phải đợi ở trường lâu hơn một chút, con trẻ sẽ học và luôn ghi nhớ bài học không bao giờ ăn cắp những gì không phải là của mình, dù là nhỏ nhất.

Khi đưa con đi chơi và ăn uống, hãy nói không với những hàng quán không có nơi đậu xe. Hãy chọn một quán ăn không phải nơi con thích nhất nhưng có sân đậu xe thay vì một quán ăn ngon nhất nhưng lại lấn chiếm vỉa hè. Hãy dạy cho trẻ hiểu vỉa hè là của người đi bộ, và cha mẹ không thể ăn cắp vỉa hè của người đi bộ chỉ để con vào ăn quán con thích nhất được.

Trong một sự kiện giới thiệu sản phẩm mới của công ty, cô đồng nghiệp người Mỹ của tôi đã dứt khoát không cho đứa con 5 tuổi của mình lấy một món quà lưu niệm nào trong buổi lễ. Cháu bé ngoan ngoãn nghe lời sau khi được dạy rằng quà lưu niệm chỉ dành cho những khách hàng tiềm năng của công ty, không dành cho nhân viên trong công ty và con cái của họ.

Thói vô trách nhiệm

Trách nhiệm chăm con là của cha mẹ, không phải của ông bà. Nếu bạn có con nhỏ, chỉ nên để ông bà giúp đỡ tối đa đến lúc bé tròn một tuổi. Sau một tuổi, bé đã có thể đi nhà trẻ. Nếu bạn cần sự giúp đỡ, hãy thuê người giúp việc. Thời gian của ông bà là dành cho nghỉ ngơi thư giãn và đi du lịch. Đó cũng sẽ là bài học trách nhiệm đầu tiên mà con bạn ngay từ rất nhỏ có thể học được từ bạn.

Ăn uống là bản năng sinh tồn căn bản nhất của mọi loài động vật. Quan trọng hơn, đó là trách nhiệm của trẻ cần phải chủ động ăn uống để duy trì sự sinh tồn của chính mình, chứ không phải là trách nhiệm của cha mẹ. Nếu con bạn biếng ăn hãy cứ để con bỏ bữa. Đến lúc đói, chắc chắn trẻ sẽ tự đi tìm thức ăn. Đừng thúc ép hoặc năn nỉ chiêu dụ trẻ ăn nếu bạn muốn dạy trẻ bài học trách nhiệm đối với bản thân căn bản nhất mà trẻ cần học ngay từ khi còn rất nhỏ.

Đa số con cái của những người bạn nước ngoài tôi biết và làm việc chung đều rất gầy còm khi còn bé. Dù không bị ép ăn, không bụ bẫm tròn trịa như trẻ Việt cùng lứa, các cháu vẫn khỏe mạnh, thông minh, năng động và quan trọng là rất biết vâng lời cha mẹ.

Thói vô kỷ luật

Chắc chắn đứa trẻ nào cũng được dạy phải dừng xe khi đèn đỏ. Nhưng có mấy bậc cha mẹ dừng lại khi gặp đèn đỏ vào buổi sáng sớm hoặc tối khuya. Trong một xã hội thượng tôn pháp luật, người ta luôn dừng lại khi gặp đèn đỏ, dù là ở bất cứ thời điểm nào trong ngày. Vì nếu không dừng lại, chuyện gì sẽ xảy ra nếu ngay lúc tối khuya đó một người khác cũng đang chạy qua giao lộ khi phía họ là đèn xanh? Hãy tuyệt đối chấp hành pháp luật để dạy con biết tôn trọng pháp luật.

Khi đi thang cuốn trong siêu thị hoặc trung tâm mua sắm, dù là cả nhà cùng đi hãy luôn đứng theo hàng một, hãy để bé đứng trên, trước và sau đó lần lượt là cha mẹ. Hãy dạy cho con bạn rằng việc đứng một bên thang cuốn là để dành đường cho những người khác gấp việc hơn hoặc cần đi nhanh hơn. Bằng hành động này, bạn sẽ dạy con ý thức giữ gìn trật tự và kỷ luật nơi công cộng.

Những việc làm trên có thể được cho là cứng nhắc, giáo điều. Nhưng nếu mỗi người Việt chúng ta đều thực hiện, chắc chắn ở châu Á không chỉ mỗi dân tộc Nhật mới được ngưỡng mộ về một lối sống văn minh trật tự và kỷ luật. Vẫn còn nhiều hành động rất nhỏ trong cuộc sống cần các bậc cha mẹ xét lại và thay đổi cách hành xử, để con trẻ nhìn vào và noi theo. Và trong một tương lai gần, chúng ta có thể nhìn vào thế hệ người Việt mới và tự hào về những thay đổi mình đã làm trong hôm nay.

Nguyễn Hữu Lộc (*)

(*) Bài viết thể hiện văn phong và góc nhìn của tác giả, một người dân tại TP.HCM

Theo Thanhnienonline 

Xem thêm…

Người Việt đẳng cấp thế giới

TMSS: Bài của NS Tuấn Khanh khi nào cũng hay. Mềm mà sâu mang đậm dấu ấn Tin Mừng .

-----------------

Nhạc sĩ Tuấn Khanh

Nếu chỉ nhìn trên mặt báo, người Việt dường như luôn đang ở tầm thế giới. Bất chấp mọi con số hay hình ảnh trần trụi xót xa nào mà chúng ta đang có, người Việt hôm nay lộng lẫy không khác gì công dân của các cường quốc được hâm mộ.

Trên các bản tin, hình ảnh người Việt chen chúc nhau xếp hàng cùng các công dân Nhật, Singapore… để chờ mua chiếc Iphone 6 vừa ra mắt. Gương mặt của những công dân Việt Nam mệt mỏi nhưng đầy sự thoả mãn của sự hưởng thụ cảm giác bằng vai phải lứa cùng cường quốc năm châu.

Không biết từ lúc nào, khát vọng về một đẳng cấp thế giới đã ám ảnh người Việt từ sự khoe khoang sở hữu cho đến du lịch, bóng đá… Từng con người hoặc từng đám đông đang cố nhoài người tách ra khỏi thực tế của một quốc gia, chỉ để chứng minh rằng mình có một đẳng cấp thế giới.

Thật khó hiểu khi tiêu chuẩn để trở thành người được sáng danh trên các trang báo, là các nhân vật mua được sớm nhất các thiết bị điện tử có giá đắt đỏ vô lý. Người sở hữu chiếc Iphone có giá mua hơn cả một năm lương của người nghèo lại được tung nghênh hơn một người lao động làm ra của cải hay giúp đỡ cho người khác tương đương với số tiền ấy. Một ca sĩ không có giọng hát hay bài hát nào ra hồn lại được ca tụng như một hit pop-star chỉ vì có Iphone sớm nhất.

Vậy đó.

Thói đam mê ảo ảnh hơn người, như loại dục vọng không thể kềm nén nổi tầm quốc gia, căn bệnh “đẳng cấp thế giới” đang lồ lộ trên báo chí, truyền hình – mà ngay cả những bài viết ca ngợi những đẳng cấp đó, cũng không giấu nổi sự sôi sục thèm khát của chính người viết.

Giấc mơ đẳng cấp thế giới không chỉ xuất hiện ở chiếc Iphone hay mua được chiếc vé xem đá banh ở Nam Mỹ. Nó xuất hiện đôi khi trơ trẽn trong các bản tin về những người trẻ “gốc Việt” thành đạt trên thế giới.

Phải chăng sự khốn khó kéo dài dễ dẫn đến ảo giác về một huyền thoại chủng tộc Việt, khiến giới truyền thông hay chụp bắt các gương thành đạt của người Việt trong chính trị hay y khoa, thể thao, điện ảnh… ở nước ngoài như một điều tự hào dân tộc rất “chung và hiển nhiên” mà không cần biết điều kiện nào đưa những người Việt đó đến đích.

Tôi vẫn còn nhớ chuyện đạo diễn Kim Nguyễn ở Canada với phim War Witch được đề cử Oscar 2013. Báo chí Việt Nam trong căn bệnh thích có chân trong đẳng cấp thế giới đã tìm mọi cách để nhắc Kim Nguyễn về cội nguồn của anh. Kết cục là khi được hỏi anh có ý định nào làm phim với người Việt, xứ Việt hay không, Kim Nguyễn đã nói nhanh rằng “không” và giải thích rằng mình không thấy có mối liên hệ nào ràng buộc mình để phải làm vậy cả. Gần hơn, là chuyện cầu thủ trẻ Phạm Huy Tiến ở Romania. Sau khi tung hô rằng xứ sở của “người Việt mình” cũng có người “gốc Việt” đẳng cấp thế giới, báo chí cũng nhận được gáo nước lạnh từ chàng trai này là kiên quyết không quan tâm về nước thi đấu, dù được trãi thảm đỏ.

Trong những trận bóng của U19 vừa rồi, một bạn trẻ nhắn cho tôi rằng anh ta buồn chán vì thấy người Việt thật tệ trong việc ném chai nước, chiếu đèn vào cầu thủ Nhật khi họ thắng đội Việt Nam. Tôi đã phải nói rất nhiều để anh bạn đó phân biệt rõ: Yêu thể thao và khát vọng thượng đẳng là 2 điều khác nhau. Việc thù ghét kẻ vượt trội hơn mình trong thể thao hay văn hoá có thể bị coi là một cuộc đấu tranh giai cấp điên cuồng đáng khinh.

Tệ hơn nữa là sự thù ghét kẻ hơn mình lại khoác chiếc áo chủ nghĩa ái quốc cực đoan. Việc coi mình phải luôn hơn kẻ khác cũng là tiền đề dẫn đến sự bùng phát của chủ nghĩa Facist, từ chủng tộc thượng tôn Aryan. Đó là thảm hoạ. Tôi và anh bạn trẻ đó hẹn nhau ở những trận bóng tới, sẽ nhìn ngó xem bao nhiêu là người yêu thể thao và bao nhiêu là người chỉ là nhân danh.

Anh bạn trẻ nói với tôi rằng dẫu sao, người Việt cũng có một hành động đẹp là chia nhau lượm rác sau trận đấu. Tôi lại phải giải thích rằng hai trạng thái đó cũng khác nhau, và những nhóm người đó cũng khác nhau. Việc bắt chước hành động thượng đẳng của người Nhật trên sân vận động không hề chữa lành được việc làm nhơ nhuốc trước đó, khi thua trận bóng. Thậm chí nếu trong nhóm người nhặt rác đó có người đã ném chai, chiếu đèn… Vào đội Nhật, nó cũng trình bày một hiện trạng của người Việt: phong trào thích bắt chước những hành động cao quý nhưng lộ rõ sự giả tạo bề ngoài, che đậy những trái tim không thượng đẳng.

Có lần, một anh bạn người Pháp hỏi tôi rằng “nước của anh tuyên bố có rất nhiều tiến sĩ nhưng sao lại rất ít bằng phát minh?” Thật khó mà giải thích được một cách ngắn gọn rằng đó chỉ là những tuyên ngôn trình diễn giấc mơ thượng đẳng của những người không màng trách nhiệm với đất nước. Nó giống như việc Viện trưởng Viện Kinh tế chiến lược VN –châu Á, ông Nguyễn Xuân Kiên mới đây tuyên bố rằng 20 năm nữa Việt Nam là một trong những nền kinh tế lớn nhất thế giới. Làm sao mà giải thích được tượng đài mơ đẳng cấp thế giới treo đèn kết hoa ấy, được dựng nên bằng cát đá của hàng ngàn công trình hạ tầng đang sụp đổ, của những món nợ công khổng lồ mà nhiều đời con cháu Việt phải gánh trả hay một quốc gia bị tham nhũng đục ruỗng từng ngày đến mức ông Nguyễn Minh Triết, nguyên chủ tịch nước đã phải kêu lên “tham nhũng đang đe doạ chế độ”.

Đẳng cấp thế giới của người Việt chắc chắn không là chuyện sở hữu các loại smartphone mới nhất, không phải là chen chân vào đoàn siêu xe với các triệu phú Việt kiều đi vòng quanh nước Mỹ mượn ý nghĩa Hoàng Sa -Trường Sa, không phải là đám đông thích giương cờ hò hét trong các trận bóng hay nguyện quan tâm đến sự sống chết của loài tê giác ở Châu Phi… Tôi tin là người Việt sẽ có một đẳng cấp thế giới khi thật sự biết đau xót từ chuyện già trẻ giành nhau những chiếc áo đi mưa, bốc hốt trong bữa tiệc buffet… cho đến biết tức giận và hành động trước nạn bạo hành con trẻ, biết quan tâm và chia sẻ việc đòi công lý những điều oan khuất vẫn hiện ra trên báo chí mỗi ngày.

Sự thượng đẳng nằm trong trái tim mình – nó đang bị giam cầm bởi sự chập choẻng bề ngoài như một thảm nạn của dân tộc. Sự chập choẻng ấy biến chúng ta thành một dân tộc thiếu sự trưởng thành. Đẳng cấp thượng đẳng của một dân tộc – nếu có – sẽ thật sự đánh thức từng người, rằng cuộc sống không chỉ cần riêng mình no đủ và nhởn nhơ vô tâm với cuộc sống thật chung quanh mình.

Theo Tuankhanhblog 

————————————————–
Về lời nhận định của ông Nguyễn Minh Triết

http://www.baomoi.com/Nguyen-chu-tich-nuoc-Nguyen-Minh-Triet-Tham-nhung-dang-de-doa-che-do/144/12926926.epi

Xem thêm…